De lugubere oorsprong van het moderne kunstgebit
In de achttiende eeuw werd het moderne kunstgebit uitgevonden in Frankrijk. Wie was de uitvinder van deze nuttige neptanden? En wat heeft de Slag bij Waterloo…
Haarlemmerolie – het wondermiddel tegen vrijwel alle kwaaltjes
Haarlemmerolie gold eeuwenlang als een wondermiddel tegen vrijwel alle denkbare kwalen. Het beroemde middeltje uit Haarlem groeide uit tot een begrip en zorgde geregeld voor conflicten.…
Fré Dommisse wilde de kloof tussen ‘normaal’ en ‘abnormaal’ slechten
Fré Dommisse (1900-1975) verwierf bekendheid met haar roman Krankzinnigen (1929), gebaseerd op haar eigen ervaringen in psychiatrische inrichtingen. In een nieuwe biografie wordt haar rol belicht…
Het Apeldoornsche Bosch: de deportatie van 1200 psychiatrische patiënten
In de nacht van 21 op 22 januari 1943 werden bijna 1200 Joodse patiënten en een klein deel van het verplegend personeel van de Joodse psychiatrische…
De steen der wijzen en de zoektocht naar onsterfelijkheid
De steen der wijzen is een van de bekendste symbolen uit de geschiedenis van de alchemie. Eeuwenlang zochten alchemisten naar een stof die niet alleen gewone…
Deense zorgweigering leidde in 1945 tot duizenden doden onder Duitse vluchtelingen
In de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog vluchtten ongeveer 250.000 Duitse burgers naar Denemarken. Volgens recent onderzoek stierven daar in korte tijd minstens 13.000 van…
Dokter Scopoli daalde in 1754 af in de dodelijke kwikmijn van Idrija
In de kwikmijn van Idrija werkten duizenden mannen onder gevaarlijke omstandigheden. In 1754 onderzocht arts Giovanni Scopoli hun gezondheid en deed hij vroege aanbevelingen voor betere…
Paracelsus, de arts die de geneeskunde definitief veranderde
Voordat het Zwitserse Basel bekend werd om zijn musea en kunstfestivals, had het zich al een reputatie verworven als gerenommeerde universiteitsstad. Bovendien leefde hier vijfhonderd jaar…
Medische wetenschap was eeuwenlang vooral gericht op het mannelijk lichaam
De medische wetenschap nam eeuwenlang het mannelijk lichaam als uitgangspunt. Pas laat kwam er aandacht voor verschillen in diagnose en behandeling tussen mannen en vrouwen.…
‘Onreine’ Amsterdamse grachten werden dichtgegooid om cholera te bestrijden
Amsterdam is een stad van water, een watervesting die typerend is voor een zeevarende macht. Toch was datzelfde profijtelijke water ook de vijand van de stad.…
De pest verspreidde zich ook eenvoudig via de Hanze
De Zwarte Dood bereikte in de veertiende eeuw ook de Hanzesteden. Via scheepvaart en handel verspreidde de pest zich snel door Noordwest-Europa, met grote gevolgen.…
Psychiatrie in Indië hielp kolonialisme goedpraten
Psychiatrie in de kolonie Nederlands-Indië richtte zich in de jaren 1900-1940 niet zomaar en niet alleen op geesteszieke patiënten. Psychiatrie in Indië werd ook ingezet om…
Slangengif als geneesmiddel: van koloniale experimenten tot moderne behandelingen
Slangengif werd vanaf het einde van de negentiende eeuw steeds vaker onderzocht als geneesmiddel. Dit artikel belicht de historische toepassingen van slangengif in de geneeskunde, van…
Florence Nightingale redde ook levens met haar passie voor statistiek
Florence Nightingale staat vooral bekend als de vrouw met de lamp, maar ze redde ook levens met haar liefde voor cijfers. Dankzij haar pionierswerk op het…
Stockholmsyndroom ‘ontstond’ na beruchte bankoverval in 1973
In 1973 werd Zweden opgeschrikt door een gijzeling in een bank in Stockholm. Het incident leidde tot de naamgeving van een psychologisch fenomeen dat wereldwijd bekend…
Gek is niet lollig maar ziek: J.L.C. Schroeder van de Kolk
‘Krankzinnigen’ waren in het negentiende-eeuwse Nederland geen patiënten, maar vaak objecten van spot. Mede dankzij Jacobus Schroeder van der Kolk veranderde dat beeld voorgoed. Hij wordt…
Skelet met chirurgische sporen gevonden op oud kerkhof in Aalst
Op het voormalige Jennemiekeskerkhof in Aalst (Oost-Vlaanderen) is een uitzonderlijk skelet aangetroffen. In een houten kist vonden archeologen een lichaam waarvan duidelijk te zien is dat…
Een vorstelijke snijder: Arnoldus Fey
De Nederlandse chirurgijn Arnoldus Fey (1633-1679) was vermaard in heel Europa. En dat terwijl hij maar van eenvoudige boeren-komaf was en onbekend is waar hij zijn…
Wat mankeert de patiënt?