De eerste V2-aanvallen op Londen en Parijs
Op 8 september 1944 voerden de Duitsers voor het eerst een aanval uit met hun nieuwe V2-raket. Zowel Londen als Parijs werden getroffen door dit geavanceerde…
‘Spring in de rivier!’ – De doodstraf in het oude Mesopotamië
De doodstraf loopt als een rode draad door de geschiedenis. Van verdrinking in het oude Mesopotamië tot de ophanging van Saddam Hoessein: al duizenden jaren zoeken…
Morele dilemma’s van vier broers in oorlogstijd: ‘Laten we over iets anders beginnen’
Op basis van brieven reconstrueert Theo Thomassen de keuzes van vier broers tijdens de oorlog en de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Hun uiteenlopende opvattingen leiden tot confronterende morele…
Marlene Dietrich wees aanbod van Hitler en Goebbels resoluut af
Aan de vooravond van de oorlog proberen Hitler en Goebbels filmster Marlene Dietrich tot samenwerking te verleiden. Als ze terugkeert naar Duitsland, zal ze de koningin…
De Pool die in Amerika een held werd: Tadeusz Kościuszko
In de Verenigde Staten zijn de meeste standbeelden van de Amerikaanse held George Washington. Maar een goede tweede is een Pool: Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko. Ik…
Was de mens altijd al oorlogszuchtig? Een verrassend antwoord uit de prehistorie
In een zoektocht naar de wortels van geweld combineerden wetenschappers nieuwe inzichten uit de archeologie en de evolutiebiologie. Wat vertelt het meest recente gedragsonderzoek naar apen…
De herbouw van het Stadtschloss in Berlijn als symbool voor de Duitse omgang met het verleden
De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Maar de slagschaduw van het zwarte verleden is inmiddels minder…
De schimmige oorlogsjaren van SD-agent Herbert Oelschlägel
SD-agent Herbert Oelschlägel bewoog zich al voor de oorlog in Nederlandse kringen. In dit fragment uit het boek 'Het krijtstrepen verzet' staat zijn rol als spion,…
De eerste Nederlandse zeeheld en het ontstaan van de zeventiende-eeuwse zeeheldenverering
Jacob van Heemskerck sneuvelde in 1607 bij Gibraltar en werd als eerste Nederlandse zeeheld op staatskosten begraven. Zijn eerbetoon luidde een traditie in waarbij gesneuvelde vlagofficieren…
De Spanjaarden als edele bevrijders van Breda
Het Beleg van Breda (1624-1625) was een van de meest tot de verbeelding sprekende episoden uit de Tachtigjarige Oorlog. Niet alleen in de Lage Landen, maar…
PSV-supporters in de val tijdens grote razzia bij stadion, 1944
Tijdens een belangrijke wedstrijd van PSV in februari 1944 wordt het Philips Sportpark omsingeld door Duitse troepen en Nederlandse Landwachters. Onderduikers in het publiek zitten als…
Hoe Léon Degrelle in Spanje opdook als zakenman en schrijver en er een nieuwe naam en moeder kreeg
Na de Tweede Wereldoorlog dook Léon Degrelle, leider van de collaboratiebeweging Rex, onder in Spanje. In een nieuw boek reconstrueert Bert Govaerts hoe Degrelle hier een…
Was Jacob Cats beter in dichten dan in staatszaken?
Jacob Cats is vooral bekend als dichter en spreukenmaker, maar hij bekleedde ook jarenlang een van de hoogste bestuurlijke functies van de Republiek. In 1636 werd…
Het ontstaan van Den Haag als nationaal bestuurscentrum
Waarom werd juist Den Haag het centrum van de Nederlandse macht? En waarom kreeg de stad een bestuursfunctie, terwijl ze geen stadsrechten had en niet aan…
De dood van Ubbi de Fries, de legendarische Vikingaanvoerder uit Walcheren
Luit van der Tuuk schetst in zijn nieuwe boek Ubbi de Fries vanuit tegenstrijdige bronnen een duidelijk beeld van een legendarische negende-eeuwse Vikingaanvoerder. Ubbi de Fries…
Lastige joodse puber zette zijn pedagoog aan het denken
Tijdens de Eerste Wereldoorlog krijgt de vijftienjarige Jaap Kann dagelijks huiswerkbegeleiding van pedagoog Otto Barendsen. Hun gesprekken vormen later de basis voor vernieuwende ideeën over puberteit…
Poolse betrokkenheid bij ‘onze’ Tachtigjarige Oorlog
Ook buiten de Nederlanden riep de Tachtigjarige Oorlog reacties op. In Polen werd het conflict intens gevolgd, besproken en becommentarieerd – zoals blijkt uit brieven, gedichten…
Hoe het Palestijnse vraagstuk bijdroeg aan de ondergang van Libanons Eerste Republiek
De Libanese Burgeroorlogen (1975-1990) worden vaak gezien als een intern conflict, maar hadden ook duidelijke buitenlandse oorzaken. Met name het Palestijnse vraagstuk, de Israëlisch-Arabische spanningen en…
Eerste ‘stablecoin’ ter wereld werd 416 jaar geleden uitgevonden in Amsterdam