De Poolse oorlog (1939) – Freischärler en Blitzpogrome

De Tweede Wereldoorlog begon in 1939 met de Duitse bezetting van Polen. In zijn recent verschenen boek De Poolse oorlog staat historicus Perry Pierik uitgebreid stil bij deze belangrijke gebeurtenis. Hij maakt daarbij gebruik van nieuwe informatie, voortgekomen uit de ontsluiting van Russische archieven die onder meer onbekende (Duitse) bronnen

Bestond Nederland nog wel? En de Republiek Indonesië?

Nog in 2002 vroeg de Duitse justitie zich serieus af of de in 1940-1945 in Londen gevestigde Nederlandse regering wel wettig was, ja zelfs of de Nederlandse Staat toen nog wel bestond. Hoe verbluffend dat ook mag zijn, Nederlandse autoriteiten stelden zich in december 1948 en januari 1949 ten aanzien

Bijzondere en onbekende verhalen over de Holocaust

De artikelen die Prenger in zijn bundel samenbrengt zijn stuk voor stuk het lezen meer dan waard. Dat zijn ze vooreerst omdat de auteur zijn thema’s niet afsluit in een ver verleden, veertig of vijftig jaar geleden, maar aangeeft hoe ze hun sporen nalaten en tastbaar zijn tot op vandaag.

De zin van het Duitse verzet tegen Hitler

Niet alle Duitsers vormden ten tijde van het Derde Rijk een kudde schapen die zich gedwee naar de ondergang liet leiden door de Führer. Tal van mensen van verschillende pluimage hebben Hitler naar de hel gewenst. Moedige enkelingen konden met hun sabotagedaden, aanslagen en manifesten de betovering niet verbreken die

Schietpartij op de Dam (1945)

Op 7 mei 1945 werd er feest gevierd op de Dam in Amsterdam. Twee dagen eerder had Duitsland zich overgegeven en daarmee was de Tweede Wereldoorlog voor Nederland voorbij. Alleen in Nederlands-Indië duurde de oorlog nog voort. Op het plein bij het Koninklijk Paleis verzamelden zich duizenden mensen om de

Canadezen wilden in WOII Goudstikker-collectie vorderen

Na de bevrijding hebben de Canadezen geprobeerd de Goudstikker-collectie als oorlogsbuit te vorderen. De Nederlandse Inlichtingendienst, in de persoon van majoor Cees Fock, heeft dit weten te voorkomen door de collectie in het geheim over te laten brengen naar de kluis van het Stedelijk Museum te Zandvoort.

Foute sporters in de Tweede Wereldoorlog

Paul van de Water deed voor zijn boek 'Langs de lijn' onderzoek naar de rol van foute sporters onder het nationaalsocialisme. Op Historiek publiceren we een artikel van zijn hand over Sam Olij, een beruchte politieman en Jodenjager wiens zoons ook collaboreerden met de bezetter.

De bevrijding van West-Europa

Half september 1944 waren heel België en Luxemburg en een deel van Nederland in geallieerde handen. Op 11 september overschreden Amerikaanse troepen bij Aken voor het eerst de Duitse grens. Een enkel euforisch moment dachten de geallieerden dat de oorlog al gewonnen was.

Klaus Manns ‘Mefisto’ – Een klein pact met de duivel

De roman van een carrière, zoals de ondertitel van 'Mefisto' luidt, is een van de eerste romans die het sociaal-maatschappelijke klimaat in het Derde Rijk in beeld brengt. Klaus Mann beschrijft het opklimmen van de getalenteerde acteur Hendrik Höfgen, als gunsteling van Goering. Hij offert zijn aanvankelijk anti-fascistische en ‘cultuur-bolsjewistische’

Verzuiling stond intellectuele vuist tegen nationaalsocialisme in de weg

In Nederland werd op uiteenlopende manieren stelling genomen tegen het nationaalsocialisme en de opkomst van de NSB. De verschillende initiatieven die werden ontplooid leidden niet tot meer onderlinge samenwerking. Zelfs binnen de opgerichte organisaties en comités bestond de nodige onenigheid. De vraag is waarom er niet meer eenheid was.

Een foto, een gezin en de verborgen werkelijkheid van de Holocaust

In augustus 2009, terwijl ze in het archief van het United States Holocaust Memorial Museum op zoek was naar biografische gegevens over een hoogbejaarde SS’er, kreeg de Amerikaanse historica Wendy Lower een tot dusver onbekende zwart-wit foto onder de neus geschoven. Op de foto staan vijf mannen, met lange jassen

Churchill en de Blitz

Winston Churchill zelf had al jaren tevoren gewaarschuwd voor de Duitse oorlogszucht. Nu het zover was en hij het Verenigd Koninkrijk naar de overwinning moest leiden, sloeg bij hem de onzekerheid toe. Nadat hij kort na zijn aantreden op straat was toegejuicht, begon de premier te huilen. “Arme mensen, arme

Angela Merkel houdt dit jaar online 5 mei-lezing

Het was eigenlijk de bedoeling dat Merkel de lezing vorig jaar al zou houden, maar vanwege de maatregelen rond het coronavirus werd dat toen geschrapt. De bondskanselier werd destijds gevraagd de toespraak te geven omdat zij zich al “jarenlang inzet voor vrede, vrijheid en stabiliteit in Europa”.

Theorieën rond de dood van Adolf Hitler nog altijd populair

Dat Adolf Hitler op 30 april 1945 zelfmoord pleegde in zijn ondergrondse bunker in het belegerde Berlijn is algemeen bekend. Toch gaan er al tijden ontsnappingstheorieën en beweringen rond. Volgens deze geruchten overleefde Hitler de oorlog en leidde hij na de oorlog elders een verborgen leven.

Herbert Kappler en het bloedbad in de Ardeatijnse grotten

Eind maart 1944 vond op nauwelijks enkele kilometer ten zuiden van Rome een door SS-Obersturmbannführer Herbert Kappler georganiseerd bloedbad plaats op honderden onschuldige burgers en Joodse gijzelaars, een gebeurtenis die nu nog steeds bij vele Italianen hevige emoties teweeg brengt.

Marinus van der Lubbe steekt de Rijksdag in brand

Toen hij terugkwam was het plein voor de Rijksdag uitgestorven. Hij liep naar de uitgekozen plek, zette zijn voeten in de voegen tussen de grote blokken zandsteen, klom omhoog, werkte zich over de balustrade en stond op het balkon. Hij pakte een vuurmaker en streek een lucifer aan.

Opnieuw geen publiek bij Dodenherdenking op de Dam

Vanwege de coronacrisis is er ook dit jaar geen publiek welkom bij de Nationale Dodenherdenking op de Dam. Dat meldt de gemeente Amsterdam. Het herdenkingsprogramma in De Nieuwe Kerk en de ceremonie op de Dam worden uitgezonden op NPO1. Afgelopen jaar was de Dam ook nagenoeg leeg. Bij het monument

Museum Kamp Amersfoort geopend door premier Rutte

Het museum bevat onder andere een permanente tentoonstelling, de wisseltentoonstelling ‘Voor het vuurpeloton’, een virtual reality voor groepen (apart te boeken) en een bezinningsruimte. In het museum wordt het verhaal van Kamp Amersfoort onder meer verteld aan de hand van tien biografieën, een fotowand met gevangenen en historische objecten.