Geschiedeniswinkel - Duizenden geschiedenisboeken

Chirurgijn – Heelmeesters in Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd

De chirurgijn (ook wel heelmeester) was in de Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd een medisch behandelaar, die zich met name bezighield met uitwendige kwalen. Het vak van chirurgijn kwam voort uit het werk van de barbier. Anders dan de doktoren hadden de chirurgijns geen universitaire opleiding genoten. Doktoren hielden zich voornamelijk bezig met het stellen van diagnoses en behandelen van interne aandoeningen. Vooral notabelen en hun familieleden werden door hen behandeld.

- ad -

Chrirurgijns en doktoren verenigden zich doorgaans in afzonderlijke gilden. Maar het kwam ook wel eens voor dat de verschillende soorten medici gezamenlijk in één gilde zaten.

Chirurgijns hielden zich onder meer bezig met aderlating, verzorgen van wonden, bereiden van zalfjes, kruidenaftreksels en laxeermiddelen en het behandelen van botbreuken. Bij behandelaars met een achtergrond als barbier, kon men vaak ook terecht voor een knip- of scheerbeurt. Wie chirurgijn wilde worden, moest eerst enkele jaren meelopen met een erkende meester en daarna nog enige tijd als gezel.

VOC

De chirurgijns die meevoeren met schepen van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) hadden lange tijd een slechte naam en werden in de geschiedenisboeken geregeld weggezet als veredelde barbiers, die hun patiënten vaak van de regen in de drup hielpen. In werkelijkheid waren veel van de chirurgijns aan boord van de VOC-schepen wel degelijk bekwaam. Ze hadden minimaal zes jaar ervaring voor ze aanmonsterden.

- advertentie-

- ad -
- advertentie -

Lees ook: Ziek op zee bij de VOC – 5 x de barre waarheid
Boek: Bitterzoete balsem – Geneeskunde, chirurgie en farmacie in de late Middeleeuwen

Bronnen

-Gezondheidszorg in Leiden in de late middeleeuwen – Rudolph Ladan
-http://www.mareonline.nl/0405/04/13.html
-https://g-geschiedenis.eu/2017/04/24/beulen-barbiers-en-chirurgijnen/
-Een huwelijk aan diggelen (LM Publishers, 2018)

Verder speuren:

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister


Uit het archief:

  • Turkije, de zieke man van Europa

    Turkije, de zieke man van Europa

    Een jaar geleden veroorzaakte een tentoongestelde prent in het Rijksmuseum enige ophef. In het Rijksmuseum was onder de titel Ottomania; De Turkse wereld door westerse ogen een kleine tentoonstelling van prenten te zien waarmee 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Turkije …Lees bericht »
  • Van krotopruiming naar stadsvernieuwing

    Van krotopruiming naar stadsvernieuwing

    Bij uitgeverij Bert Bakker verscheen onlangs het boek Steden in de steigers van historicus Herman de Liagre Böhl. Het boek gaat over de geschiedenis van de stadsvernieuwing in de periode 1970-1990. Vanaf de jaren zestig waren in Nederland krotten opgeruimd …Lees bericht »
  • Verhalen uit de Keltische wereld

    Verhalen uit de Keltische wereld

    Herman Clerinx deed een greep in het verhalenaanbod van de oude Ieren, Welshmen, Cornishmen en Bretoenen. Hij bevrijdde hun mythen en legenden van hun middeleeuwse stof.Lees bericht »
  • De mislukte exfiltratie van Wiardi Beckman

    De mislukte exfiltratie van Wiardi Beckman

    In de ijskoude winter van 1941-1942 moeten een aantal geheim agenten en verzetsmensen de sociaaldemocratische politicus dr. H.B. Wiardi Beckman vanuit bezet Nederland naar Londen zien te krijgen.Lees bericht »

Veel meer tips ➱


Populaire geschiedenisboeken:

Spinozoland - Maxime RovereMoederstad - Philip DrögeBoeken bij de Netflix-serie BridgertonLied van de Goden - Reggie BaayDe tuinen van Buitenzorg - Jan Brokken

Bekijk hier meer geschiedenisboeken of recenseer de boeken die al las