De Luikse wapenindustrie tijdens de Tachtigjarige Oorlog
Aan het einde van de zestiende eeuw en tot ver daarna groeide het Luikse ommeland steeds verder uit tot één van de belangrijkste Europese centra van…
Straatvaart – Betekenis van de term
Het begrip Straatvaart is afkomstig uit de maritieme geschiedenis. Wat wordt er precies met deze term bedoeld? En in welke periode was de Straatvaart relevant?…
Hagenpreken – Prediking in het open veld
Tijdens hagenpreken zetten de gelovigen zich af tegen de katholieke leer en riep men op tot een zuivering van de kerk.…
Een anti-Spaans gedicht uit 1561
Het refereyn van Amsterdam is een oproep om naar een feest te komen, er is een prijs te winnen: degene die het best kan vreten en…
‘Saevis tranquillus in undis’ en het nationale ijsvogeltje
De spreuk ‘Saevis tranquillus in undis’ was een van de lijfspreuken van Willem van Oranje. Wat betekent deze spreuk, waarom gebruikte Oranje die en hoe is…
De Beeldenstorm (1566) – Opstand in de Nederlanden
Tijdens de Beeldenstorm in 1566 werden religieuze beelden en liturgische gebruiksvoorwerpen in katholieke kerken verwoest. Begin Tachtigjarige Oorlog.…
‘Liever Turks dan Paaps’
Met hun strijdkreet ‘Liever Turks dan Paaps’ keerden de watergeuzen zich tegen het Spaanse gezag. Naast een belediging van de Spaanse koning en de kerk van…
Het beeld van Willem van Oranje onder de hertog van Alva
Het beeld van Willem van Oranje was niet altijd even positief. Tijdens de Nederlandse Opstand werd er een niet al te fraai beeld opgehangen van de…
Maurits en Oldenbarnevelt: het conflict dat de Republiek verdeelde
Hoe kon het conflict tussen Maurits en Oldenbarnevelt zo enorm uit de hand lopen? En wat ging er vooraf aan die tragische 13 mei 1619?…
Tussen twee vuren: de Opstand in de periferie
Bespreking van een bundel artikel van Leidse emeritus professor Simon Groenveld over verschillende "facetten van de Tachtigjarige Oorlog".…
De ‘Brusselse republiek’ in de late zestiende eeuw
Met de term ‘De Brusselse republiek’ wordt in de meeste geschiedenisboeken de periode geduid tussen 1576 en 1585. In die jaren wilde Brussel zich losscheuren van…
Mogelijk onderzoek naar resten Johan van Oldenbarnevelt
SP-Kamerlid Ronald van Raak pleit al langer voor een zoektocht naar de resten van de beroemde staatsman. Deze liggen mogelijk in de catacomben onder de Eerste…
Een overzichtelijk boek over de Tachtigjarige Oorlog
De Tachtigjarige Oorlog, dat is zo’n beetje de stichtingsmythe van de Lage Landen. De gewesten werden in 1549 met de Pragmatieke Sanctie tot eenheid gesmeed en…
Het Leidens Ontzet (1574) – Hutspot, haring en wittebrood
Tijdens het Leidens Ontzet eten de inwoners van Leiden traditioneel hutspot, haring en wittebrood. De traditie verwijst naar het einde van het Spaanse beleg van de…
Was de Tachtigjarige Oorlog een overwinningsverhaal?
Was de stichting van de Republiek voor al haar onderdanen een overwinningsverhaal? Een Caribische Nederlander zal opmerken dat zijn voorouders ten tijde van de oorlog geen…
Leiden in last (oorsprong van de uitdrukking)
De uitdrukking ‘Leiden in last’ betekent hetzelfde als ’toen had je de poppen aan het dansen’ of ‘er is nu echt een probleem’. Deze uitdrukking is…
Hoe lang duurde de 80-jarige oorlog?
Het lijkt een wat domme vraag: Hoe lang duurde de 80-jarige oorlog? Maar zo dom is de vraag niet. Want wie denkt dat de oorlog netjes…
Vrede van Westfalen (1648)
De Vrede van Westfalen is een verzameling vredesverdragen die in 1648 de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) in het Heilige Roomse Rijk beëindigden en de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648)…
Hoe de geuzen aan hun naam kwamen