Koningsdag in de kinderkolonie, Veenhuizen (1834)
In de kinderkolonie in Veenhuizen was het rond 1834 één van de hoogtepunten van het jaar, het vieren van de verjaardag van de koning.…
Beddelakens, veel kolonisten hadden dát nog nooit gezien
De Maatschappij van Weldadigheid wil de materiële nood van de armen lenigen door hen huisvesting en werk te bieden en ze wil hen tegelijk ‘verheffen’. Ze…
Verbod op ‘onderling kijven, twisten of schelden’
Een van de zaken waarmee de diverse raden van tucht in de koloniën van weldadigheid zich bezig houden, is het handhaven van het verbod op ‘onderling…
Aardappelbrood in de Koloniën van Weldadigheid
Er wordt te Frederiksoord een bakkerij gebouwd die in januari 1823 al volop draait. Dat aardappelbrood voedzaam is, is iets waar iedereen het over eens is.…
Oorlog om het kerkje op de Ommerschans
Het kerkje wordt om en om gebruikt. De katholieken eerst tot half elf, dan de protestanten, dan de katholieken weer tot half drie en dan de…
Leendert Krentekoek, Jan Misverstand en Susanna Onbekend
Bij de ‘Weezen, Vondelingen en Verlatene Kinderen’ die aankomen bij de kindergestichten in Veenhuizen wordt niet altijd vermeld of een kind een vondeling is of een…
Een van de eerste verkeersboetes in Nederland (1840)
De paarden staan vlak voor elkaar en raken elkaar bijna als de boer ‘geheel wel uit het spoor ter linkerzijde heeft moeten wijken teneinde zijn weg…
Héle lange zinnen met heel veel komma’s
De hogere standen gebruikten veel leestekens. En waar het komma’s betreft overdreven ze schromelijk. Die strooiden ze overal doorheen en zetten ze daarbij op de gekste…
‘Door onanie tot pygméën gekrompen’
Dominee Ottho Heldring laat weten dat hij te Veenhuizen met eigen ogen honderden jongens heeft gezien die ‘door onanie tot pygméën gekrompen’ waren. Met ‘onanie’ bedoelt…
Drankmisbruik in de Koloniën van Weldadigheid
In alle koloniën van weldadigheid is sterke drank verboden. Dat begint in 1821. De leiding constateert: ‘Ongeloofelijk is het hoe zeer de jenever bij onze lage…
‘Zeer geconfusioneerd weggelopen’
Jan Lodewijk woont in de kolonie Willemsoord. Er gaan geruchten dat hij slaapt met zijn schoonzusje Lammechien. Als die op een dag zwanger blijkt, besluit de…
Onderbroekenstrijd in Veenhuizen: jongens hebben het koud
Uit de Koloniën van Weldadigheid. Vanaf 1835 woedt er in het gesticht voor ‘weezen, vondelingen en verlatene kinderen’ te Veenhuizen een discussie over het kledingpakket.…
Een zedelijkheidszaak: ‘op het huwelijk vooruitgeloopen’
In alle tuchtreglementen bij alle koloniën van weldadigheid worden ‘onzedelijk gedrag’, ‘zedelooze omgang’, ‘ontuchtige bedrijven’ en ‘verleiding tot onzedelijkheid van anderen’ genoemd als streng te bestraffen…
Kwajongensstreken in de Koloniën van Weldadigheid
Kwajongensstreken zullen van alle tijden zijn. Je mag er van uitgaan dat je eigen voorvader ook kattenkwaad uitgehaald heeft, maar normaliter kom je daar niets van…
Van wees tot werkpaard: het harde leven in de Kinderkolonie
In De Kinderkolonie beschrijft Wil Schackmann hoe de wezenopvang aan het begin van de 19e eeuw werd vormgegeven in Veenhuizen. Waar wezen werden opgeleid tot hardwerkende…