Beddelakens, veel kolonisten hadden dát nog nooit gezien

De Maatschappij van Weldadigheid wil de materiële nood van de armen lenigen door hen huisvesting en werk te bieden en ze wil hen tegelijk ‘verheffen’. Ze wil hen opleiden ‘tot eene hoogere beschaving, verlichting en werkdadigheid’.

Aardappelbrood in de Koloniën van Weldadigheid

Er wordt te Frederiksoord een bakkerij gebouwd die in januari 1823 al volop draait. Dat aardappelbrood voedzaam is, is iets waar iedereen het over eens is. Maar volgens Johannes van den Bosch is het ook smakelijker.

Oorlog om het kerkje op de Ommerschans

Het kerkje wordt om en om gebruikt. De katholieken eerst tot half elf, dan de protestanten, dan de katholieken weer tot half drie en dan de protestanten. Zondag 1 februari 1835 loopt dat helemaal fout.

‘Door onanie tot pygméën gekrompen’

Dominee Ottho Heldring laat weten dat hij te Veenhuizen met eigen ogen honderden jongens heeft gezien die ‘door onanie tot pygméën gekrompen’ waren. Met ‘onanie’ bedoelt hij masturbatie.

‘Verkleefd aan den sterke drank’

In alle koloniën van weldadigheid is sterke drank verboden. Dat begint in 1821. De leiding constateert: ‘Ongeloofelijk is het hoe zeer de jenever bij onze lage volksklassen misbruikt wordt.’

‘Zeer geconfusioneerd weggelopen’

Jan Lodewijk woont in de kolonie Willemsoord. Er gaan geruchten dat hij slaapt met zijn schoonzusje Lammechien. Als die op een dag zwanger blijkt, besluit de raad van toezicht van de kolonie zich met de kwestie te gaan bemoeien.

‘Onvoldoende kleeding van onderen’

Uit de Koloniën van Weldadigheid. Vanaf 1835 woedt er in het gesticht voor ‘weezen, vondelingen en verlatene kinderen’ te Veenhuizen een discussie over het kledingpakket.

Kwajongensstreken in de Koloniën van Weldadigheid

Kwajongensstreken zullen van alle tijden zijn. Je mag er van uitgaan dat je eigen voorvader ook kattenkwaad uitgehaald heeft, maar normaliter kom je daar niets van te weten. Tenzij die voorvader in de koloniën van weldadigheid heeft geleefd.

Van wees tot werkpaard: de Kinderkolonie

In De Kinderkolonie beschrijft Wil Schackmann hoe de wezenopvang aan het begin van de 19e eeuw werd vormgegeven in Veenhuizen. Waar wezen werden opgeleid tot hardwerkende burgers.