De jaren zeventig en de opkomst van het neoliberalisme
Maarten van Rossem beschrijft hoe de economische crisis van de jaren zeventig een einde maakte aan de naoorlogse consensus en de weg vrijmaakte voor de opkomst…
Coornhert en Herbers: verwante geesten met een verlangen naar een gezuiverde kerk
Coornhert en de gereformeerde predikant Herman Herbers stonden in de zestiende eeuw bekend om hun omstreden geloofsopvattingen. Dit artikel belicht hun ideeën en de beeldvorming rond…
Volksvijand nummer één: de strijd tegen de naoorlogse woningnood
Na de Tweede Wereldoorlog kampte Nederland met een extreme woningnood. Schaarste en oorlogsschade leidden tot schrijnende en vaak geïmproviseerde woonsituaties.…
Van Spitsbergen naar Arnhem: hoe Sjef van Dongen in 1928 een nationale held werd
De jonge Nederlander Sjef van Dongen werd in 1928 na een mislukte reddingsexpeditie op het smeltende pakijs boven Spitsbergen ingehaald als de eerste Nederlandse poolheld sinds…
De ‘capitulatie’ van Wageningen: ter eer en glorie van generaal Foulkes
De capitulatie van de Duitse troepen in Nederland vond formeel al plaats op 4 mei 1945. Toch leeft vooral het beeld voort van Wageningen als plaats…
Van paria tot Führer – hoe Adolf Hitler de Duitsers in zijn greep kreeg
In de zomer van 1932 voerde Adolf Hitler een intensieve verkiezingscampagne. Met zijn 'Appell an die Nation' probeerde hij een breed publiek te bereiken door een…
Othryadas, de enige Spartaan die de Slag der Kampioenen overleefde
Na een uitputtend gevecht tussen driehonderd Spartanen en driehonderd Argiven bleef Othryadas als enige overeind. Daarna stond hij voor een belangrijke keuze...…
De steen der wijzen en de zoektocht naar onsterfelijkheid
De steen der wijzen is een van de bekendste symbolen uit de geschiedenis van de alchemie. Eeuwenlang zochten alchemisten naar een stof die niet alleen gewone…
Generaal Eenoog – de Nederlandse hartstocht voor een volksheld
Er was een tijd dat Nederland koloniale militairen op handen droeg. Dat was de situatie in 1881 toen generaal Karel van der Heijden (1826-1900) uit de…
Vrouwenmoordenaar Halewijn werd verslagen door een slimme koningsdochter
Het 'Lied van de heer' Halewijn vertelt over een vrouwenmoordenaar die zijn slachtoffers met zijn stem verleidt, maar uiteindelijk zelf ten onder gaat door toedoen van…
Vertrouwen in de democratie blijft broos in veerkrachtig Albanië
In Albanië werkt het recente verleden nog altijd sterk door in het heden. Na ruim veertig jaar een van de strengste communistische dictaturen van Europa te…
Schoten in het Scheepvaartmuseum: viptafels als broedplaats voor geweld
Onlangs verscheen bij uitgeverij Just Publishers het boek Georganiseerde misdaad in de Lage Landen, deel vier. Journalist Roel Janssen belicht hierin de oude én nieuwe georganiseerde…
Sneller, groter en goedkoper: na de Eerste Wereldoorlog moest alles efficiënter
De opkomende industrie vroeg steeds meer om goed geschoolde werkplaatsingenieurs die het productieproces en de sprong naar schaalvergroting moesten begeleiden. En daar, in de praktijk, kregen…
De Russisch-Oekraïense oorlog: over nuance en beeldvorming in de berichtgeving
De leus ‘Vrede aan de wereld!’ werd tijdens de Koude Oorlog breed gebruikt in de Sovjet-Unie. In het huidige Rusland kan het uitdragen van diezelfde slogan…
Van Waalwijk naar Mongolië: missie en dood van pater Andreas Zijlmans
De Waalwijkse missionaris Andreas Zijlmans vertrok in 1898 naar China om er het katholieke geloof te verkondigen, in een tijd van toenemende spanningen tussen westerse mogendheden…
Purcell nam met opera ‘Dido and Aeneas’ wraak op koning-stadhouder Willem III
Wie tegenwoordig naar het Concertgebouw gaat, wil mooie muziek horen. Het publiek staat er niet bij stil dat die muziek vaak een politieke daad was. Zo…
Van Stasi-dossiers tot Big Tech: de verhullende taal van surveillance
Het Ministerium für Staatssicherheit in de voormalige DDR, kortweg ‘de Stasi’, stond synoniem voor gedragsbeïnvloeding, onderdrukking en totale surveillance. Na de val van de Berlijnse muur…
‘Dit is mijn Berlijn, het daverende, zingende trauma van mijn kinderjaren’
In 1966 verscheen Het gebroken huis (Das zerbrochene Haus), een autobiografisch werk van de Duitse schrijver en journalist Horst Krüger (1919-1999). Het boek verscheen kort na…
Duitsers verheugden zich in 1914 op een ‘korte en levendige’ oorlog