Vierhonderd jaar Jan Steen: kind van een bloeiende kunstenaarsstad
In 2026 is het vierhonderd jaar geleden dat Jan Steen in Leiden werd geboren. Een blik op zijn jeugd in een welvarende stad met een rijk…
Anonieme ansichtkaart onthult spoor naar Auschwitz-slachtoffers
In 2003 ontvangt de familie Berest een anonieme ansichtkaart, met daarop de namen van vier vermoorde familieleden. Jaren later probeert Anne Berest te achterhalen wie de…
Aardolie veranderde het Midden-Oosten ingrijpend
Aardolie speelt sinds het begin van de twintigste eeuw een centrale rol in de geschiedenis van het Midden-Oosten. De ontdekking van olie in 1908 veranderde de…
In de Middeleeuwen werd trots beschouwd als de zwaarste zonde
Tegenwoordig is het heel normaal om 'trots' te zijn op je kind als het thuiskomt met een goed cijfer, of op jezelf als je goed met…
Elisabeth van Thüringen: ingelijfd door naties die ze nooit kende
Elisabeth van Thüringen werd na haar dood door verschillende naties opgeëist. Haar leven laat zien hoe historische figuren later een rol kregen in de vorming van…
IJzervreter Floris van Egmond (1469-1539) was overal bij
De invloedrijke edelman en legeraanvoerder Floris van Egmond (1469-1539) diende achtereenvolgens de Bourgondische en Habsburgse vorsten en speelde, in een periode van grote politieke veranderingen, een…
Noordzeekanaal gaf Amsterdam 150 jaar geleden directe verbinding met zee
In 1876, 150 jaar geleden, werd het Noordzeekanaal geopend en kreeg Amsterdam een directe verbinding met de Noordzee. Een tijdgenoot omschreef de aanleg als ‘de grootste…
Troelstra en Nynke van Hichtum maakten zich grote zorgen om hun zoon op een Duitse kostschool
Inkijkje in het gezinsleven van Pieter Jelles Troelstra en Nynke van Hichtum rond 1900. Brieven tonen hun zorgen over hun zoon op een Duitse kostschool.…
Russische elite raakte begin twintigste eeuw in de ban van mystici zoals Raspoetin
Begin twintigste eeuw raakte de Russische elite in de ban van mystici zoals Grigori Raspoetin. De Siberische ziener wist toegang te krijgen tot het hof van…
Keizer Justinianus probeerde eenheid in het Romeinse Rijk te herstellen
Na de val van het West-Romeinse Rijk bleef het oostelijke rijk voortbestaan als het Byzantijnse Rijk. Dit fragment beschrijft hoe keizer Justinianus probeerde de eenheid van…
Boeren en jager-verzamelaars leefden eeuwenlang in gescheiden werelden, maar groeiden langzaam toch naar elkaar toe
Toen de eerste boeren Europa binnentrokken, leefden er al duizenden jaren jager-verzamelaars. Archeologisch en genetisch onderzoek laat zien dat beide groepen lange tijd grotendeels in gescheiden…
Arnoud van Eijndhouts (Arlenius) als leerling op de Latijnse school in Den Bosch
Arnoud van Eijndhouts, later bekend als Arlenius, kreeg in de zestiende eeuw onderwijs aan de Latijnse school in Den Bosch. Een fragment over humanistisch onderwijs, klassieke…
Johanna Naber, strijdbare pionier van de Nederlandse vrouwenbeweging
Johanna Naber (1859-1941) was een van de bekendste pioniers van de Nederlandse vrouwenbeweging. De historica en feministe zette zich decennialang in voor vrouwenrechten, speelde een belangrijke…
Arthur’s O’on, de mysterieuze (Romeinse?) tempel van Schotland
Arthur’s O’on was een opmerkelijk rond stenen monument in Schotland dat lange tijd als een Romeinse tempel is beschouwd. Het mysterieuze gebouw bij Camelon trok eeuwenlang…
Van particulier initiatief tot rijksbeleid: het ontstaan van het Nederlandse museumwezen
De eerste Nederlandse musea ontstonden uit particulier initiatief. In de loop van de negentiende en vroege twintigste eeuw groeide dit uit tot een samenhangend museum- en…
Herinneringen en literatuur over de Februaristaking van 1941
Wat bewoog honderdduizenden Nederlanders die zich tijdens de Februaristaking van februari 1941 verzetten tegen de Jodenvervolging? Elsbeth Etty herlas wat over deze volksopstand is geschreven en…
Gaza in de oudheid – handelscentrum en strijdtoneel
Gaza speelde in de oudheid een belangrijke rol als handelscentrum en strategisch knooppunt in de Levant. Het gebied stond onder invloed van grootmachten als Egypte, Assyrië…
De ‘ontdekking’ van Nieuw-Guinea
Nieuw-Guinea had in de jaren vijftig en zestig recht op zelfbeschikking. Toch werd het eiland zonder instemming van de bevolking overgedragen aan Indonesië. Hoe kon dat…
Heimwee naar Bureau Warmoesstraat, het beruchtste politiebureau van Amsterdam