Gordijnpreek of bedsermoen – Betekenis & herkomst

2 minuten leestijd
Slaapkamer met gordijnen
Slaapkamer met gordijnen (CC0 - Pixabay - ColorandoDaDanci)

Een gordijnpreek is een term die afkomstig is uit de zeventiende eeuw en die nauwelijks meer wordt gebruikt. Wat betekent dit bijzondere woord en waar komt het vandaan?

Gordijnpreek: betekenis van het woord

Een gordijnpreek, ook wel bekend als gordijnmis of bedsermoen, duidt op een man die in de slaapkamer door zijn vrouw terechtgewezen wordt. Die terechtwijzing kan over van alles gaan. Misschien is manlief vergeten de afwasmachine uit te ruimen, heeft hij de tafel niet gedekt of moet er nog een huishoudelijke klus gedaan worden die telkens maar blijft liggen.

De vrouw steekt over dit of een soortgelijk akkefietje dan een felle tirade tegen haar man af en wijst hem terecht. De betreffende man krijgt dus een tirade van zijn partner, ofwel: een bedsermoen of gordijnpreek. Die vrouwenpreek kan ’s avonds plaatsvinden, maar ook in de ochtend. In die gevallen werd vroeger ook wel de term ‘vroegpredikatie’ gebruikt. Een vroegpredikatie….

“…doet de vrouw, die haren man ’s morgens vroeg reeds allerlei aanmerkingen over zijn gedrag maakt.”

Het begrip gordijnpreek, gordijnmis of bedsermoen komt ook in andere talen voor. Het Engels kent de uitdrukking

“…to give a curtain lecture (or sermon).”

De term sermon of sermoen is etymologisch ontleend aan het Latijnse ‘serere’ (aaneenrijgen) en ‘sermo’ (preek). Ook in het Duits komt het genoemde begrip voor als Gardinenpredigt (gordijnpreek).

Boekentip: Groot Etymologisch Woordenboek

Bronnen

Internet
-https://www.ensie.nl/woordenboek-van-populair-taalgebruik/gordijnpreek
-https://etymologiebank.nl/trefwoord/sermoen
-https://www.dbnl.org/arch/_tij003194401_01/pag/_tij003194401_01.pdf