Wie tegen heug en meug iets doet, onderneemt de betreffende activiteit met tegenzin. Maar wat betekenen de woorden ‘heug’ en ‘meug’ eigenlijk? En waar komt deze oude uitdrukking vandaan?
De uitdrukking is al eeuwenoud. Een van de oudste vermeldingen die etymologiebank.nl noemt, is ’teghen heugh ende meughe drincken’, uit het jaar 1599.
Tegen heug en meug betekent dat je iets met tegenzin of zelf met weerzin doet. Je zou het liever niet doen, maar het moet en daarom doe je het maar. Maar een vrolijk gezicht trek je er vermoedelijk niet bij…
Herkomst van tegen heug en meug
Het woord heug heeft te maken met ‘verheugen’ en betekent zin, lust of vrolijkheid. Meug is verwant aan ‘mogen’ en betekent zoiets als smaak of trek. Vrij vertaald draait er dus om dat je iets ‘in strijd met de lust en smaak’ doet.
De woorden paren mooi omdat ze rijmen, waarbij op te merken is dat in het gezegde ‘heug’ duidde op geestelijke zin en ‘meug’ of fysieke trek. Een activiteit tergen heug en meug doen, betekent dus feitelijk dat iets je zowel geestelijk als lichamelijk niet erg aantrekt. De beste vertaling, afkomstig van Carolus Tuinman (1726), is wellicht: ’tegen vermaak en smaak’.
Tegen wil en dank
De zegswijze ’tegen wil en dank’ betekent hetzelfde als tegen heug en meug: iets tegen je wil en zin doen (‘dank’ is oud-Nederlands voor ‘zin’). Eigenlijk is tegen wil en dank dus een tautologie, zo merkt Onze Taal op haar website terecht op.
-https://onzetaal.nl/taaladvies/tegen-heug-en-meug/
-https://www.dbnl.org/tekst/tuin005oors01_01/tuin005oors01_01_0015.php
-http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/heug
-http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/meug
Ergens mordicus tegen zijn – Etymologie
Top 25 bijzondere plaatsnamen in Nederland
De Huik – ‘De Nederlandse boerka’
Iemands spreekbuis zijn – Herkomst en betekenis
