‘Klonen’ in de middeleeuwen

In het middeleeuwse cloningsconcept speelde de grote teen een belangrijke rol
Verlangen naar onsterfelijkheid. Volgens hoogleraar Catrien Santing is dit verlangen iets van alle tijden. In de middeleeuwen was men er van overtuigd dat de grote teen het enige onvergankelijke deel van de mens was.

Catrien Santing aanvaart met een oratie over de grote teen op dinsdag 9 februari het ambt van hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis bij de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen.

Waarom gaat de oratie van Santing over de grote teen? Omdat eeuwenlang in veel verschillende bronnen verwezen is naar het botje in de grote rechterteen. Deze teen zou het enige onvergankelijke deel zijn van de mens. Oorspronkelijk zou het botje overigens onderdeel hebben uitgemaakt van het zogenaamde heiligbeen aan de onderkant van de ruggengraat.

- advertentie -
Vijftiende-eeuws schilderij van de Duitse schilder Stefan Lochner over het Laatste Oordeel

In de middeleeuwen geloofden veel mensen dat God bij het Laatste Oordeel de beenderen van mensen opnieuw van vlees zou voorzien. Uit menselijke resten zou weer een volledig mens ‘gekloond’ worden. De grote teen speelde hierbij een belangrijke rol.

Ook in tijden van lijkverbranding, zoals bij de Romeinen, werd goed nagedacht over dit ‘klonen’. Lijken werden voordat ze verbrand werden, vaak ontdaan van vingerkootjes of grote tenen, zodat in ieder geval iets bewaard bleef en de totale vernietiging voorkomen werd. De teen zou fungeren als ‘pars pro toto’ (deel voor geheel) voor het hele lichaam.

Santing meent dat deze handelingen symbool staan voor het menselijk verlangen naar onsterfelijkheid, dat volgens haar iets van alle tijden is. Kennis van de middeleeuwse geschiedenis kan volgens de hoogleraar veel zeggen over actuele zaken als schoonheidsidealen of de verjongingscultus.

De oratie van hoogleraar Catrien Santing wordt dinsdag 9 februari om 16.15 uur uitgesproken in het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen.

Afbeelding uit het Wiesbadense Handschrift (Afb: RU)Bij de Radboud…
Vergadering van de Staten van Holland en West Friesland

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Meer van dit soort berichten? Like ons dan!

Gelijk naar geschiedenisboeken over:
Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier