///

De ‘rode telefoon’ – Hotline tijdens de Koude Oorlog

Hotline Washington-Moskou
Telex waarmee de Amerikaanse president Lyndon B. Johnson berichten naar Moskou kon sturen
Telex waarmee de Amerikaanse president Lyndon B. Johnson berichten naar Moskou kon sturen (CC BY 4.0 - Jim Kuhn - wiki)

Op 30 augustus 1963 werd er een directe telexverbinding tussen het Amerikaanse Pentagon en het Kremlin in Moskou in gebruik genomen. Twee maanden eerder hadden beide landen afgesproken dat er zo’n lijn zou komen. De ‘rode telefoon’, of hotline, moest er voor zorgen dat de twee nucleaire grootmachten sneller met elkaar in contact konden treden waardoor voorkomen werd dat de landen ingrijpende besluiten zouden nemen op basis van miscommunicatie.

Het besluit kwam niet lang na de Cubacrisis. Toen was duidelijk geworden dat de communicatie tussen de twee grootmachten vrij traag verliep. En ook dat miscommunicatie enorme gevolgen kon hebben. Tijdens de Cubacrisis kostte het techneuten in Washington maar liefst twaalf uur om een drieduizend woorden tellend bericht van Sovjet-leider Nikita Chroesjtsjov te ontcijferen.

Aanvankelijk maakte de hotline gebruik van een telexverbinding. Het kostte voortaan slechts enkele minuten tijd om een bericht te versturen. Op 30 augustus 1963 werd vanuit Amerika het eerste bericht verstuurd:

The quick brown fox jumped over the lazy dog’s back 1234567890.

Geen willekeurig bericht. In dit eerste bericht kwamen namelijk alle letters en cijfers van de typemachine voor zodat getest kon worden of ze allemaal werkten. De telexverbinding werd in de jaren zeventig vervangen door spraaktelefonie.

Geen rode telefoon

Red Alert - Peter Bryant
Red Alert – Peter Bryant
Hoewel vaak gesproken werd van de ‘Red Phone’ was er nooit echt sprake van een rode telefoon. Al in 1958 had nucleair strateeg Thomas Schelling het idee geopperd om een hotline tussen de twee grootmachten in te stellen. In datzelfde jaar verscheen ook de roman Red Alert van Peter Bryant waarin sprake was van een directe telefoonlijn tussen de Washington en Moskou. Stanley Kubrick’s beroemde film Dr. Strangelove (1964) is op dit boek gebaseerd.

De ‘rode telefoon’ werd onder meer gebruikt tijdens de Zesdaagse Oorlog (1967) en de Jom Kipoeroorlog (1973). De lijn had echter vooral een symbolische functie. Nadat de spanning tussen de twee landen tijdens de Cubacrisis enorm hoog was opgelopen, maakte de lijn duidelijk dat de VS en de Sovjet-Unie het beiden van belang vonden om in tijden van crisis snel en duidelijk met elkaar te kunnen communiceren.

Hoewel de Koude Oorlog toen al lang voorbij was, werd er in 1999 een nieuwe beveiligde verbinding aangelegd tussen de beide regeringen. Sinds 2008 worden berichten via de hotline per e-mail verstuurd.

Ook interessant: De Koude Oorlog (1945-1991) – Samenvatting & Tijdlijn
Externe link: The Washington-Moscow Hotline
Overzicht van Boeken over de Koude Oorlog

Nooit uitgelezen...

Historiek is uw online geschiedenismagazine. Ons archief bevat duizenden artikelen. Bekijk hier onze alfabetische onderwerplijst en blijf lezen. Of bekijk onze tips op de voorpagina.

Meer informatie of samenwerken? Klik dan hier. Heeft u zelf een artikel dat u wilt publiceren, mail ons dan. Informatie voor uitgevers is hier te vinden.

Honderden auteurs publiceerden al op Historiek. Bekijk hier wie

Doorzoek ons archief: