Week van de koloniale geschiedenis

Snipverkouden zijn – Herkomst van de uitdrukking

Je kunt een beetje verkouden zijn, maar als je snipverkouden bent loopt het écht de spuigaten uit. Je hebt een enorme loopneus, niest wat af en verslijt bergen tissues. De uitdrukking is zeer bekend, maar heeft hij ook echt wat met de snip te maken?

Grutto, vogel uit de familie van snippen (CC BY-SA 2.0 - Fred Vloo - wiki)
Grutto, vogel uit de familie van snippen (CC BY-SA 2.0 – Fred Vloo – wiki)
De snip wordt beschouwd als een oer-Hollandse vogelfamilie. De vogels uit deze groep hebben een opvallend lange, spitse snavel. De snip is onder meer bekend van een briefje van honderd gulden dat in 1977 werd ontworpen door graficus Ootje Oxenaar. Op dit niet alleen vanwege de hoge waarde populaire biljet, was op zowel de voor- als achterzijde een snip te zien. Maar verkouden was deze vogel niet… hoe komen we dan toch aan de uitdrukking?

Het instituut voor de Nederlandse taal gaat er van uit dat de uitdrukking ‘snipverkouden’ verwijst naar de vogelsoort. In 1861 kende men bijvoorbeeld al de uitdrukking ‘zo verkouden als een poelsnip’. De uitdrukking ‘snipverkouden’ komt zelf pas sinds 1917 voor. Eerder kende men bijvoorbeeld ook de uitdrukking ‘dronken als een (poel)snip’. Dit zou te herleiden zijn op de vlucht van de vogels, die op de eerste meters vaak nogal instabiel en rommelig oogt.

Druppels

Voor wat betreft een verband met verkoudheid is er nog een theorie die wijst op een eigenschap van de watersnip en poelsnip. Als die met hun lange snavel voedsel zoeken, blijven er vaak druppels water en modder aan de snavel hangen. De vogels zien er dan dus ‘snipverkouden’ uit.

- advertentie -

Bekijk ook: Historische uitdrukkingen en (scheld)woorden
Boekenrubriek: Taalgeschiedenis

Bronnen

-https://ivdnt.org/onderzoek-a-onderwijs/webrubrieken/woordbaak-archief/1378-heeft-snipverkouden-met-de-vogel-te-maken
-http://anw.inl.nl/article/snipverkouden
-https://www.munt-online.nl/product/bankbiljet-100-gulden-1977-snip

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

De klassieke wereld in 52 ontdekkingen - Leonard RutgersDe jodenvervolging in foto'sDe keuze - Leven in vrijheidDe Bourgondiërs - Bart Van LooDe geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten
Gelijk naar geschiedenisboeken over: