Desi Bouterse (1945)

desi Bouterse in 1985

Surinaams militair en politicus. Nam in 1980 deel aan de sergeantencoup.

Desi Bouterse wordt op 13 oktober 1945 geboren in het Surinaamse dorpje Domburg. Na een opleiding te hebben gevolgd aan de Middelbare Handelsschool vertrekt hij in 1968 naar Nederland waar hij zijn militaire dienstplicht vervult. Nadat zijn dienst erop zit, meldt hij zich aan bij de Koninklijke Militaire School in Weert om zich op te laten leiden tot onderofficier. In deze periode blinkt Bouterse uit als sporter en wordt gekozen tot leider van het basketbal- en voetbalteam.

In 1970 trouwt hij met Ingrid Figueira die hij als tiener al kende. Uit dit huwelijk worden twee kinderen geboren: Peggy en Dino. Kort na de huwelijksvoltrekking vertrekt Bouterse naar Seedorf, een Nederlandse militaire basis in Duitsland.



November 1975 keert Bouterse terug naar Suriname. Kort na zijn terugkeer wordt Suriname onafhankelijk. Aanvankelijk wil Bouterse zich bezighouden met de opbouw van het leger van Suriname maar als hij gevraagd wordt voorzitter te worden van een militaire vakbond, gaat hij hier op in.

Sergeantencoup

Henck Arron tijdens de ondertekening van de Onafhankelijkheidsverklaring

In 1980 neemt Bouterse, samen met Roy Horb en veertien andere sergeanten, deel aan de sergeantencoup. Hierbij wordt de regering van Henck Arron, de eerste premier van de Republiek Suriname, omvergeworpen. De sergeanten zouden de coup hebben gepleegd omdat ze het “arrogante gedrag” van Arron en legerleider Elstak niet konden verdragen. Verbolgen waren ze onder meer over het feit dat Arron en Elstak niet wilden onderhandelen over positieverbetering van militairen en misstanden in het leger.

Desi Bouterse wordt kort na de staatsgreep bevelhebber van de Surinaamse strijdkrachten. De opstandige militairen vormen een Nationale Militaire Raad (NMR) die het bestuur over Suriname overneemt. Ook Desi Bouterse wordt lid van deze raad. De NMR laat weten een einde te gaan maken aan corruptie en bovendien ingrijpende sociale en economische hervormingen te zullen doorvoeren. Een tegencoup wordt in maart 1982 door de sergeanten afgeslagen. Bouterse en zijn kompanen trekken de teugels hierna flink aan.

De president van Suriname, Johan Ferrier, wil de staatsgreep aanvankelijk legaliseren. Wel stelt hij als voorwaarde dat er een burgerregering komt en dat de bestaande grondwet gehandhaafd wordt. De burgerregering komt er. Zes maanden na de coupe stapt president Ferrier alsnog op. Dit nadat burgerregering en militairen hem gevraagd hebben de grondwet buiten werking te stellen en het parlement te sluiten.

Desi Bouterse ontpopt zich binnen de NMR tot een van de krachtigste figuren. In de jaren na de coupe heeft Suriname een serie linkse kabinetten. Uiteindelijk hebben de militairen, geleid door Desi Bouterse, echter het laatste woord. De rol van de volksvertegenwoodiging is gemarginaliseerd.

Decembermoorden

Fort Zeelandia

Op 8 december 1982 worden vijftien critici van het militaire regime in Suriname zonder vorm van proces doodgeschoten op Bastion Veere in Fort Zeelandia. Deze gebeurtenis is de geschiedenisboeken ingegaan onder de naam De Decembermoorden. De militairen die de moorden plegen staan onder bevel van legerleider Desi Bouterse. De legerleider zelf ontkent echter iets met de moorden te maken te hebben. De vijftien vermoorde personen waren eerder gearresteerd en werden volgens de legerleiding neergeschoten toen ze op de vlucht sloegen. Volgens andere verhalen werden de critici van het militaire regime gemarteld en standrechtelijk geëxecuteerd. Bouterse zou hier bij aanwezig zijn geweest. Zelf ontkent de voormalig legerleider dit. Nederland schort naar aanleiding van de moorden de ontwikkelingshulp aan Suriname op.

Guerrilla



Onder het militaire regime verslechtert de economische situatie en ook de politieke onvrijheid zorgt voor steeds meer ontevredenheid. Onder leiding van Ronnie Brunswijk, een voormalig lijfwacht van Bouterse, ontstaat er in 1986 een guerrilla. Brunswijk bouwt een opstandelingenleger op, het zogenaamde Junglecommando. De manschappen van Brunswijk slagen erin een groot deel van oostelijk Suriname onder hun invloed te krijgen. Door de guerrillastrijd wordt de economie nog verder ontwricht.

In de zomer van 1989 worden er voor het eerst vredesonderhandelingen gehouden tussen Desi Bouterse en Ronnie Brunswijk. Een kleine twee jaar later wordt een akkoord voor een staakt-het-vuren gesloten en nadat de democratie in augusts 1992 is hersteld staakt Brunswijk zijn strijd definitief.

November 1994 neemt Bouterse, na conflicten met de regering, ontslag uit al zijn militaire functie. Wel blijft hij actief in de politiek als leider van de Nationale Democratische Partij (NDP). In 1996 komt er een regeringscoalitie onder leiding van deze partij. NDP’er Jules Wijdenbosch wordt dan president en creëert speciaal voor Bouterse een nieuwe functie. Bouterse wordt ‘adviseur van de staat’.

Cocaïne

Juni 1997 laat Nederland via Interpol een internationaal arrestatiebevel uitgaan tegen Bouterse. Dit in verband met vermeende betrokkenheid van Bouterse bij de handel in cocaïne. Volgens de Nederlandse justitie was Bouterse betrokken bij de drugslijn Colombia-Paramaribo-Schiphol. Zelf heeft Bouterse altijd alle betrokkenheid bij drugshandel ontkend. April 1999 vindt het proces tegen Bouterse plaats. Juli datzelfde jaar wordt hij bij verstek veroordeeld tot zestien jaar gevangenisstraf en een boete van 4,6 miljoen gulden. De Haagse rechtbank noemt Bouterse ‘de onbetwiste leider’ van een criminele organisaties. De veroordeelde laat weten niet onder de indruk te zijn van de uitspraak. Bouterse bestempelt de veroordeling als “een politiek spel van Nederland”.

Proces Decembermoorden

Op 30 november 2007 begint in Suriname een proces over de Decembermoorden. Behalve hoofdverdachte Bouterse staan 24 anderen voor de krijgsraad terecht. Hoofdverdachte Bouterse heeft zelf nog geen zitting bijgewoond en laten weten dit niet van plan te zijn.

In 2007 heeft Bouterse zijn excuses aangeboden voor de moorden. Hij erkende toen politiek verantwoordelijk te zijn maar benadrukte tegelijkertijd dat hij zelf op 8 december 1982 niet in Fort Zeelandia was geweest.

Verkiezingsoverwinning

Mei 2010 wint de Mega Combinatie de parlementsverkiezingen in Suriname. Ook de NDP van ex-legerleider Desi Bouterse maakt onderdeel uit van deze groepering. De Mega Combinatie kreeg 23 van de in totaal 51 zetels.

Floor WibautNederlands politicus en publicist. Voormalig Amsterdams wethouder en…
De Guldensporenslag - De strijd om Vlaanderen (1302)
Op 11 juli 1302 nam een Vlaams leger dat vrijwel volledig bestond…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Historiek

About Historiek

view all posts

Historiek verbindt actualiteit met geschiedenis en richt zich op een breed publiek. Van geïnteresseerde leek tot professional. Ons motto: "Omdat we ook van gisteren zijn". Meeschrijven? Tips? Mail ons: info@historiek.net



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: