Week van de koloniale geschiedenis

Bourgondische Kreits en de Transactie van Augsburg

Eén van de tien kreitsen binnen het Heilige Roomse Rijk

De Bourgondische Kreits was een bestuurlijke eenheid binnen het Heilige Roomse Rijk dat sinds 1512 bestond. Wat hield de Bourgondische Kreits, ontstaan in 1548, in? En hoe ontwikkelde deze bestuurlijke eenheid zich?

Betekenis van Bourgondische Kreits

In 1512 werden in het Heilige Roomse Rijk bestuurlijke eenheden of kringen (kreitsen) gevormd. Deze politieke eenheden waren ingevoerd door keizer Maximiliaan I van Oostenrijk (1459-1519) om te komen tot meer bestuurlijke en gerechtelijke eenheid binnen de Duitse gebieden. In totaal organiseerde hij zestien Kreitsen. Het gebied dat later de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden werden, de Zeventien Provinciën, vielen aanvankelijk uiteen in twee Kreitsen: de Bourgondische Kreits en de Westfaale Kreits.

Transactie van Augsburg (1548): Karel V voegt Nederlanden samen

Karel V in Augsburg. Schilderij door Titiaan uit 1548.
Karel V in Augsburg. Schilderij door Titiaan uit 1548.
Onder keizer Karel V werden de Nederlanden een bestuurlijke eenheid. Eerst, in 1543, lijfde Karel V het hertogdom Gelre in, waardoor een gebied van aaneengesloten landsheerlijkheden ontstond. Op 26 juni 1548 vond de zogeheten Transactie van Augsburg plaats, waarbij de Bourgondische Kreits gevormd werd. Deze Kreits bestond uit de zeventien Nederlandse provinciën, de Habsburgse Nederlanden, die door de Tranactie bestuurlijk bijna geheel losgemaakt werden van het Heilige Roomse Rijk.

De Bourgondische Kreits viel al snel weer uit elkaar, toen tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) in januari 1579 kort na elkaar de Unie van Atrecht en de Unie van Utrecht gevormd werden.

- advertentie -

Wellicht interessant: Artikelen over de Nederlandse geschiedenis
Lees ook: Heilige Roomse Rijk: geschiedenis en samenvatting
Boekentip: Karel V. Bondgenoten en tegenstanders – GerbenHellinga

Bronnen

Internet
-Clemens Hogenstijn, ‘Overijssel in de beschrijving van de Bourgondische Kreits door Casper MErian uit 1654’, Overijsselsche Historische Bijdragen 130 (Hilversum 2015) p. 61-82, aldaar 64-66.
-https://www.ensie.nl/lexicon-nederland-en-belgie/bourgondische-kreits
-https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeventien_Provinci%C3%ABn
-https://nl.wikipedia.org/wiki/Transactie_van_Augsburg

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

De klassieke wereld in 52 ontdekkingen - Leonard RutgersDe jodenvervolging in foto'sDe keuze - Leven in vrijheidDe Bourgondiërs - Bart Van LooDe geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten
Gelijk naar geschiedenisboeken over: