Merktekens ontdekt op middeleeuws zwaard

//
2 minuten leestijd
Foto na de restauratie (detail). Anderhalfhandig tweesnijdend zwaard, 1200-13501400, collectie Koninklijk Fries Genootschap.
Foto na de restauratie (detail). Anderhalfhandig tweesnijdend zwaard, 1200-13501400, collectie Koninklijk Fries Genootschap.

Tijdens voorbereidingen voor een tentoonstelling zijn niet eerder waargenomen inscripties ontdekt op een zwaard uit ca. 1200-1400. Vermoedelijk gaat het om merktekens van de heilige drie-eenheid “OOO”, een symbool voor de vader, de zoon en de heilige geest.

Ter voorbereiding op een nieuwe tentoonstelling over de Middeleeuwen in het Noorden laat het Fries Museum verschillende zwaarden, dolken en muntschatten uit het depot restaureren. Bij restauratieatelier Paulien Kaan in Oostwold werden tijdens dit onderzoek merktekens aangetroffen op een zogenaamd “anderhalfhandig” zwaard. Het wapen werd tijdens graafwerkzaamheden ooit in het Koningsdiep bij de Poasbrug ten zuidoosten van Olterterp gevonden. Het komt vaker voor dat de kling van dit soort zwaarden zijn gegraveerd, en dit soort religieuze tekens komen goed overeen met het toentertijd erg religieuze Tota Frisia.

Foto's van vóór en na de restauratie
Foto’s van vóór en na de restauratie – collectie Koninklijk Fries Genootschap. Beeld: Paulien Kaan

Statussymbolen

Conservator Diana Spiekhout naar aanleiding van de ontdekking:

“Een zwaard is voor de middeleeuwse krijger de koning van de wapens. Wie een goed zwaard wilde hebben, diende diep in de buidel te tasten, want alleen de beste smeden waren in staat een goede kling te smeden. Zwaarden zijn niet alleen wapens, ze zijn ook statussymbolen. Het zwaard van de Poasbrug is daarom zeer interessant. Wat betekenen de tekens op de kling? We denken bij de OOO-inscriptie, die mogelijk was ingelegd met goud, aan de drie-eenheid. Om meer duidelijkheid te verkrijgen over het voorwerp zullen we verder onderzoek gaan doen. Dat onderzoek richt zich niet alleen op de fysieke kenmerken van het zwaard, maar ook op de betekenis van dergelijke wapens in de dertiende en veertiende-eeuwse samenleving van Noord-Nederland.”

Het wapen is vanaf 10 september te zien in de tentoonstelling Vrijheid, Vetes, Vagevuur: de middeleeuwen in het Noorden