Palingoproer in de Jordaan (1886)

Het Palingoproer was een Volksopstand in de Amsterdamse Jordaan in 1886, die uitbrak nadat de politie het wrede volksspel palingtrekken probeerde te voorkomen. Bij het oproer vielen vijfentwintig doden.

Palingtrekken
Het palingoproer begon op 25 juli 1886. Het oud-Amsterdamse spel palingtrekken werd in de Jordaan georganiseerd. Het spel hield in dat een levende paling aan een touw hing dat over de grachten werd gespannen. Mensen moesten in bootjes proberen de glibberige paling van het touw te trekken. De overheid bestempelde het spel als ‘wreed volksvermaak’ en verbood het.

Europese paling
Europese paling
Ondanks het verbod, werd het volksspel op 25 juni 1886 toch gehouden, onder grote belangstelling. Toen de politie wilde ingrijpen keerden de toeschouwers zich tegen hen. Eén politieagent werd afgeranseld, de rest vluchtte weg om versterking te halen. Pas om tien uur ’s avonds, toen veel mensen naar huis gingen, kon de orde worden hersteld.

Een dag later braken er opnieuw rellen uit. Een menigte belaagde het politiebureau. Zelfs het leger werd erbij gehaald om de woedende menigte aan te kunnen. Er brak een gevecht uit tussen de militairen, de politie en de menigte waarbijuiteindelijk vijfentwintig mensen overleden. Ook vielen er veel gewonden.

- advertentie -

Betekenis van het Palingoproer

Het oproer in de Amsterdamse Jordaan kwam volgens sociologen voort uit de ontevredenheid over de toenemende werkloosheid en sociale discriminatie. Volgens de Jordanezen werd door de politie hun ‘laatste pleziertje’ afgenomen. Ook zou door het optreden van de politie blijken hoe ver ze van de ‘gewone man’ af stonden, aangezien het feest al een week eerder was gepland, nadat de politie een wedstrijd zaklopen wel had toegestaan. De socialisten kregen aanvankelijk de schuld van het oproer, maar werden eind 1886 onschuldig verklaard.

De groeiende ontevredenheid onder arbeiders eind negentiende eeuw leidde uiteindelijke tot de oprichting van vakbonden. Ook werden er korte tijd na het oproer verschillende sociale wetten ingevoerd, zoals de arbeidswet (1889), de leerplichtwet (1900) en de woningwet (1901).

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

1001 vrouwen in de 20ste eeuw - Els Kloek Napoleon - De man achter de mythe (Adam Zamoyski) De rechtvaardigen - Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde (Jan Brokken) Reconquista - Miquel Bulnes Leonardo da Vinci - Sprekende gezichten De bokser - 
Het leven van Max Moszkowicz (Biografie) 80 jaar oorlog - Gijs van der Ham / NTR Het goede leven - Annegreet van Bergen Hitlers Derde Rijk in 100 voorwerpen - Roger Moorhouse De Zonnekoning - Glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op de Beeck)
Gelijk naar geschiedenisboeken over: