Johan H. Winkelman

Verluchte initiaal aan het begin van de Beatrijs-legende. Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, 76 E 5

Literatuur·Middeleeuwen·Religieuze geschiedenis

De Beatrijs, een middeleeuws mirakelverhaal en levensles

Beatrijs, het middeleeuwse Maria-mirakel, behoort ongetwijfeld tot de Nederlandse klassieken. Maar wat moet je ermee? Is het werkje alleen nog bedoeld als verplicht leesvoer voor onze…

Standbeeld van Brandaan in de gaven van Fenit, Ierland

Middeleeuwen·Religieuze geschiedenis

De ontdekkingsreis van de ongelovige abt Brandaan

Een merkwaardige man, die West-Ierse abt Brandaan. Eind zesde eeuw stierf hij, maar steeds lukte het hem in het nieuws te komen. Schijnbaar moeiteloos overbrugt hij…

Tristan en Isolde drinken de liefdesdrank, miniatuur 1470

Middeleeuwen

Tristan en Isolde. Als liefde passie wordt…

Eind twaalfde eeuw ontstond in Frankrijk de oudste versie van de Tristanroman, een beroemd verhaal over een verboden liefde.…

Molen bij een rivier, Claes Jansz. Visscher, 1613

Middeleeuwen

Daar bij die molen, die mooie molen…

Het is misschien onbegrijpelijk voor de moderne mens, maar in de late Middeleeuwen kon de molenaar geen goed doen. Zijn slechte faam was te wijten aan…

Dieren·Middeleeuwen

Reinhart Fuchs, de Middelhoogduitse versie van het bekende vossenverhaal

Bijna iedereen heeft wel van het verhaal over Reynaert de Vos gehoord. Hij is de hoofdpersoon uit een Middelnederlands dierenepos (uit ca. 1260), waarin beesten spreken…

Italië·Kunstgeschiedenis·Literatuur

Met Louis Couperus naar Orvieto

In het boek 'Uit blanke steden onder blauwe lucht' staat een stedenschets, waarin Louis Couperus zijn indrukken over Orvieto beschrijft. Vooral de prachtige Dom, de trots…

Paus Gregorius en de duif - Schilderij toegeschreven aan Gerard Seghers, ca. 1650

Kunstgeschiedenis·Middeleeuwen·Religieuze geschiedenis

Waar haal ik in hemelsnaam de inspiratie vandaan?

Het woord inspiratie. is afgeleid van het Latijnse woord inspirare, dat letterlijk ‘inademen’ of ‘inblazen’ betekent. Als nadere uitleg wordt gewezen op ‘de inwerking van Gods…

Etruskisch reliëf in het Archeologisch Museum van Tarquinia

Italië·Oudheid

Met Couperus kijken naar Etruskische kunst

De auteur Louis Couperus schreef tijdens zijn tochten door Italië prachtige reisimpressies. In Florence bezocht hij het Archeologisch Museum waarbij zijn belangstelling vooral gewekt werd door…

Italië·Literatuur

In het voetspoor van Couperus naar Venetië

Zo ik iets ben, ben ik een Hagenaar, merkte Louis Couperus over zichzelf op. Dat neemt niet weg dat deze vermaarde auteur, schrijver van meesterwerken als…

Detail van de albumcover van 'De ringelingschat' van Willy Vandersteen

Middeleeuwen·Strips

Willy Vandersteen liet zich inspireren door middeleeuwse Nibelungenlied

In het stripverhaal 'Suske en Wiske en de Ringelingschat', waarvan de oudste versie in 1951 verscheen, speelt Willy Vandersteen het met kunst en vliegwerk klaar om…

De chirurgijn, Lucas van Leyden, 1524 - detail

Geneeskunde·Middeleeuwen·Populair

Wat mankeert de patiënt?

Lucas van Leyden, beeldend kunstenaar van beroep, werd in 1494 in Leiden geboren en stierf in die stad rond 1533. In 1524 maakte hij een prent,…

Middeleeuwen

Maria d’Harcourt, evenbeeld van de maagd Maria

De beroemde illustratie uit het bekende gebedenboek van Maria van Gelre toont ons de hertogin, in hoofse kleding. Zij wordt met modieuze haardracht, gehuld in een…

Jacob van Maerlant - Initiaal met schrijversportret in een manuscript van Spieghel Historiael uit ca. 1325-1335

Biografieën·Middeleeuwen

Jacob van Maerlant – Diets denker en dichter

Jacob van Maerlant, geboren omstreeks het jaar 1230 in het Brugse Ambacht, is onze beroemdste Middelnederlandse (‘Dietse’) dichter. Hij wordt vaak beschouwd als de stamvader van…

Zelfportret van Dürer om zich aan zijn vrouw voor te stellen, 1493 - detail

België·Kunstgeschiedenis·Middeleeuwen

Wat zocht Albrecht Dürer in Antwerpen?

De befaamde tekenaar, houtsnijder en schilder Albrecht Dürer, die in 1471 in het Duitse Neurenberg werd geboren, verbleef enige tijd in Antwerpen. Daar leefde hij tussen…

Perceval komt bij de Graalburcht aan, wordt door de graalkoning begroet, rechts de graalprocessie

Middeleeuwen

Zoeken naar de Graal als levensopgave

De belangrijkste vraag die de mens heeft beziggehouden, luidt: Waar ligt de zin van mijn leven? De Oudfranse dichter Chrétien de Troyes (tweede helft twaalfde eeuw)…

Biografieën·Middeleeuwen

Hendrik van Veldeke – Onze eerste Nederlandse dichter

Hendrik van Veldeke, afkomstig uit de maaslandse euregion, is de eerste dichter met een uitgebreid oeuvre Bij Veldeke denken we in eerste instantie aan Maastricht, maar…

Literatuur·Middeleeuwen·Muziekgeschiedenis

Hebban olla vogala nestas – Waarop wachten we nog?

We schrijven ongeveer het jaar 1100. Een Vlaamse monnik die in een Engels klooster werkzaam was, wilde zijn nieuwe ganzenveer proberen. Achteloos, gedachteloos, krabbelde hij een…

Misericorde in de Oude Kerk in Amsterdam

Middeleeuwen·Populair·Religieuze geschiedenis

Duiveltjes met medelijden geven steun aan vermoeide bidders

Oude kerken bezitten vrijwel zonder uitzondering fraaie kerkelijke kunstschatten. Zij beogen een “veraanschouwelijking van het geloof” te zijn, zoals Frits van der Meer het formuleerde. Maar…

Johan H. Winkelman

Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief