Kinderen van de jaren ’70

Geboren in 1963 hoort Jan Konst bij de zogenaamde ‘verloren generatie’ (1955-1965), het label dat sociologen bedachten voor de lichting jongeren voor wie rond 1980 de werkloosheid wachtte. In die jaren van bovendien oplopende spanningen tussen Oost en West en angst voor een kernoorlog kreeg het doemdenken vleugels.

De Sinterklaasdiscussie van de 19e eeuw

Verscheidene onderzoekers van de volkscultuur publiceerden in de negentiende eeuw uiteenlopende werken waarin de oorsprong en het vieren van het Sint-Nicolaasfeest op een rij werden gezet. Met veelal de constante onderliggende vraag: “wie is toch St. Nikolaas en waar is de oorsprong van dit feest toch te vinden?”

Het lot van Napoleon’s ‘adelaarsjong’ en andere koningskinderen

Als Napoleon ten val komt, is zijn driejarig zoontje een nachtmerrie voor de Europese machthebbers. In Wenen wordt het prinsje, dat bij zijn geboorte voorbestemd was om de machtigste man ter wereld te worden, weggestopt in een gouden kooi. Hij wordt ‘heropgevoed’ en krijgt zelfs een nieuwe naam.

De geschiedenis van België in 100 oude kaarten

‘Ik heb gehoord dat er lieden zijn die niets om kaarten geven,’ schreef Robert Louis Stevenson ooit en hij voegde er aan toe ‘maar ik kan het nauwelijks geloven’. Wie 'De geschiedenis van België in 100 oude kaarten' leest én bekijkt zal alvast tot dezelfde conclusie komen als de auteur

Prijs voor biografie Hendrik Antoon Lorentz

De driejaarlijkse Boerhaave Biografie Prijs is gewonnen door Frits Berends en Dirk van Delft. Ze ontvangen de prijs voor hun boek over de Nederlandse natuurkundige en Nobelprijswinnaar Hendrik Lorentz, die met zijn werk mede de basis legde voor de relativiteitstheorie van Einstein.

Handel en ambacht in de vroege Middeleeuwen

Hoewel maar weinig bronnen zijn overgeleverd uit de vroege Middeleeuwen (pakweg 500 tot 1000 na Chr.), vormt deze periode toch geen dode hoek in de achteruitkijkspiegel van de Nederlandse geschiedschrijving. Dat is voor een flink deel te danken aan Luit van der Tuuk.

Het ontstaan van de rijks hogere burgerschool (rhbs)

Jan Blokker deed onderzoek naar het enthousiaste begin van de hbs in twaalf kleinere gemeenten in de buitengewesten van Nederland. De school was een typisch product van het optimistische vooruitgangsgeloof van de jaren 1860, ontworpen door staatsman Thorbecke en in de praktijk vormgegeven door enthousiaste liberale doeners.

Wat doen we met de spullen? Leven in een tijd van overvloed

Wie sterft, verdwijnt van de aardbodem. Wat achterblijft, zijn de spullen. Wat zeggen die spullen over ons? Toen de Brabantse Jo van Overdijk achttien jaar was, had ze minder dan vijftig bezittingen. Toen ze op negentigjarige leeftijd overleed, waren dat er meer dan tienduizend...

Een arts in het oude China

De Han Dynastie is in het jaar 17 op zijn hoogtepunt en de hoofdstad van het Chinese rijk vormt het bruisende middelpunt, zowel op economisch als cultureel gebied. Een dag uit het leven van een Chinese arts in die tijd.

De Nederlandse soldaten van de paus

Toen de onafhankelijkheid van de Kerkelijke Staat van paus Pius IX werd bedreigd door Italiaanse troepen van koning Victor Emanuel II en een legertje nationalisten onder leiding van Giuseppe Garibaldi, riep de paus vrijwilligers op om de staat te helpen verdedigen. Opmerkelijk genoeg reageerden vooral Nederlandse katholieke jongemannen.

Nieuwe geschiedenisboeken (week 43) – 2021

Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en

De Eerste Kruistocht – De roep uit het Oosten

In 1096 begon de Eerste Kruistocht waar paus Urbanus II een jaar eerder toe had opgeroepen. Tijdens deze militaire expeditie wilde het westerse christendom het Heilige Land binnenvallen om de moslims na vijfhonderd jaar uit Jeruzalem te verdrijven.

Nieuwe geschiedenisboeken (week 42) – 2021

Wekelijks verschijnen er nieuwe geschiedenisboeken. Van lijvige studies tot publieksboeken en van naslagwerken tot historische strips. Op Historiek plaatsen we veel voorpublicaties en we bespreken zoveel mogelijk titels, maar alles bespreken is ondoenlijk. Daarom hebben we de rubriek ‘signalementen’. Hier plaatsen we wekelijks een bericht met daarin recent verschenen en

Italië en de omgang met Mussolini en het fascisme

Mussolini leeft. Vooral in Predappio, waar hij is geboren en begraven. Het stadje in Emilia Romagna geldt als het mekka van de neofascisten, die daar nieuwe energie komen opdoen. Elk jaar weer komen duizenden bezoekers naar deze gevaarlijke lieu de mémoire. Vooral op de jaarlijkse herdenkingsdag van zijn executie, op

Nederland en de slag om de afschaffing van de slavernij

De afschaffing van de slavernij laat zich tot een viertal factoren terugvoeren, aldus de historicus Dirk J. Tang. Allereerst was de Engelse druk op het in 1813 weer zelfstandig geworden Koninkrijk Nederland van groot belang. Al in 1807/08 voerden de Britten een verbod in op slavenhandel. Dat verbod nam de

Lief en leed in het Artis van toen en nu

In ‘De oppasser’ schrijft Van Tol afwisselend over zijn eigen ervaringen in Artis en over die van enkele inspirerende collega’s die een grote invloed hadden op ontwikkelingen in de dierentuin, de zoölogie en natuureducatie in Nederland. Ook wordt door hem ingegaan op de ontstaansgeschiedenis van Artis. Het was in 1838

De mythische oorsprong van Duitsland

Overal in Duitsland hebben kunstenaars en schrijvers, die deels verstrikt waren in dezelfde obsessies als Wagner en deels ook door hem waren geïnspireerd, de volkomen onbekende woestenij van het oude Midden-Europa proberen te doorgronden, op zoek naar aanwijzingen over hun herkomst. Het enige echte document, en misschien een van de