Week van de koloniale geschiedenis
Dark
Light

Gideonsbende – Herkomst van het woord

1 minuut leestijd
De Gideonsbende - Nicolas Poussin (Publiek Domein - wiki)
De Gideonsbende - Nicolas Poussin (Publiek Domein - wiki)

Via de bijbel zijn talloze woorden en uitdrukkingen in onze taal beland. Een voorbeeld daarvan is de Gideonsbende. Dit woord wordt wel eens gebruikt als aanduiding voor een kleine groep strijdbare personen, die meestal als voorhoede van een grotere groep optreedt. Het woord is afgeleid van een verhaal dat wordt beschreven in het bijbelboek Richteren.

Gideonsbende volgens Adolf Hult (Publiek Domein - wiki)
Gideonsbende volgens Adolf Hult (Publiek Domein – wiki)
Gideon was volgens de bijbel een man die door God werd geroepen om de Israëlieten te bevrijden uit de hand van de Midjanieten en Amalekieten. Aanvankelijk trok Gideon met duizenden mannen ten strijde, maar God liet hem weten dat er veel minder mensen nodig waren om de Midjanieten te verslaan. Hij droeg de Richter daarom op zijn leger terug te brengen tot slechts driehonderd man.

“En de Heere zeide tot Gideon: Door deze driehonderd mannen […] zal Ik ulieden verlossen, en de Midianieten in uw hand geven.” Richteren 7:7

Deze kleine groep kwam later bekend te staan als de Gideonsbende. De mannen omsingelden de Midjanieten in stilte en voerden vervolgens een verrassingsaanval uit. Gideon gaf hiervoor alle mannen een ramshoorn (sjofar), fakkel en een pot van aardewerk. Op zijn teken braken de mannen hun pot en bliezen ze op de ramshoorn. De Midjanieten raakten hierna in paniek en sloegen op de vlucht. De bijbel vermeldt:

“Alzo bliezen de drie hopen met de bazuinen, en braken de kruiken; en zij hielden met de linkerhand de fakkelen, en met hun rechterhand de bazuinen om te blazen; en zij riepen: Het zwaard van den Heere, en van Gideon! En zij stonden, een iegelijk in zijn plaats, rondom het leger. Toen verliep het ganse leger, en zij schreeuwden en vloden. Als de driehonderd met de bazuinen bliezen, zo zette de Heere het zwaard des een tegen den anderen, en dat in het ganse leger; en het leger vluchtte tot Beth-sitta toe naar Tseredath, tot aan de grens van Abel-mehola, boven Tabbath. Richteren 7:20-22 (online-bijbel.nl)

Gideonsbende komt in de Nederlandse taal zowel met grote als kleine letter g voor.

Boek: Spreekwoorden en gezegden uit de bijbel

Historiek is een onafhankelijk online geschiedenismagazine voor een breed publiek. We willen geschiedenis en actualiteit met elkaar verbinden en geschiedenisverhalen gratis toegankelijk maken. Meer informatie

Lezers maken Historiek mede mogelijk. Ons steunen kan op verschillende manieren. Lees hier meer.