KB koopt collectie boeken van de ‘Bataafse Socrates’

De Koninklijke Bibliotheek heeft een bijzondere collectie rond de achttiende-eeuwse Nederlandse filosoof François Hemsterhuis (1721-1790) aangekocht. Hemsterhuis, ook wel de ‘Bataafse Socrates’ genoemd, wordt beschouwd als een van de belangrijkste filosofen uit de Nederlandse geschiedenis. Hij beïnvloedde onder meer Duitse denkers als Goethe, Herder en Jacobi.

De aangekochte verzameling bevat verloren gewaande tekeningen, brieven en handschriften van Hemsterhuis zelf en van mensen uit zijn directe omgeving, zoals zijn ‘muze’ Amalia Gallitzin, de vrouw van de Russische gezant in Den Haag.

François Hemsterhuis
François Hemsterhuis
De verzameling is in ruim dertig jaar in alle stilte bijeengebracht door een Duitse particulier uit Keulen. De collectie bevat van Hemsterhuis zelf handschriften, gedrukte werken, luxe exemplaren van zijn publicaties, en eigenhandige tekeningen. Daarnaast boeken uit de bibliotheek van Amalia Gallitzin – die soms uit die van Hemsterhuis komen – portretten van tijdgenoten, en reproducties naar oude meesters door de beroemde kunstverzamelaar Cornelis Ploos van Amstel (1726-1798), met eigenhandige opdrachten aan zijn vriend Hemsterhuis. De KB:

“Kortom, een brede verzameling met veel unieke stukken, die bovendien uitvoerig gedocumenteerd is. Met deze aanvulling is de KB in Nederland de belangrijkste bewaarplaats van originele stukken rond Hemsterhuis.”

Vertrouweling stadhouder Willem V

François Hemsterhuis, geboren in Franeker, woonde bijna zijn hele leven in Den Haag. Hij werkte bij de Raad van State, was een vertrouweling van stadhouder Willem V en had daardoor toegang tot de hoogste Haagse kringen. In 1775 leerde hij Amalia Gallitzin kennen, voor wie hij als leraar optrad en met wie hij zijn verdere leven correspondeerde. Hemsterhuis staat vooral bekend om zijn opvattingen over de schoonheid.

- advertentie -

Jacob van Sluis, kenner van het werk van Hemsterhuis:

“Deze aankoop vormt een perfecte aanvulling op de Hemsterhuiscollectie die reeds in het bezit was van de KB en betekent een onverwachte stimulans voor verder onderzoek naar Hemsterhuis.”

De aankoop van deze aanvullingen op de Hemsterhuiscollectie is mede mogelijk gemaakt door steun van de Vriendenvereniging van de KB, het Prins Bernhard Cultuurfonds en dr. Hendrik Muller’s Vaderlandsch Fonds.

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

Gelijk naar geschiedenisboeken over: