Week van de koloniale geschiedenis
Dark
Light

Koninklijk Rijtuig gaat na 160 jaar met pensioen

1 minuut leestijd
Koninklijke Rijtuig in 2013
Het Koninklijke Rijtuig in 2013 (CC BY 2.0 - Rob Dammers - wiki)

In de loop van dit jaar komt er een einde aan de inzet en het beheer van de zogeheten Koninklijke Trein. Het huidige koninklijke rijtuig wordt deze maand nog gebruikt voor een staatsbezoek aan België, maar verhuist daarna naar het Spoorwegmuseum in Utrecht. Volgens de NS is de trein is aan het einde van haar levensduur en daarom toe aan ‘pensioen’.

De Koninklijke Trein is bijna 160 jaar gebruikt voor binnen- en buitenlandse reizen van de koning en voor het vervoer van staatshoofden die ons land bezochten.

Replica van het Koninklijk rijtuig HSM SR1, gebouwd voor Anna Paulowna, in het Nederlands Spoorwegmuseum
Replica van het Koninklijk rijtuig HSM SR1, gebouwd voor Anna Paulowna, in het Nederlands Spoorwegmuseum (CC BY-SA 4.0 – Eriksw – wiki)

In 1864 werd voor het eerste een Koninklijk Rijtuig in gebruik genomen. Dit was de SR1 (SR staat voor Salon Rijtuig). Deze trein werd speciaal gebouwd voor Anna Paulowna, de echtgenote van koning Willem II. Een replica van dit rijtuig is te zien in het Spoorwegmuseum. Voor vorsten was de ontwikkeling van de trein zeer interessant. De trein veranderde namelijk de manier waarop zij hun rijk regeerden. Ineens was het mogelijk om naar allerlei uithoeken van het koninkrijk te reizen en zichzelf aan het volk te tonen.

Wachtkamers

Wachten op de trein deden de vorsten niet tussen het ‘gewone volk’ op het perron. Voor de koninklijke familie werden op verschillende stations speciale wachtkamer ingericht. Enkele van die wachtkamers bestaan nog en zijn bijvoorbeeld tijdens Open Monumentendagen te bezoeken. De koninklijke wachtkamer van het in 1973 gesloopte Staatsspoorstation in Den Haag is sinds 2005 te bezichtigen in het Spoorwegmuseum.

In de loop der tijd is het Koninklijk Rijtuig met enige regelmaat ingewisseld voor een modernere versie. Begin jaren negentig moest het toenmalige rijtuig SR9 worden vervangen. De opvolger van dit rijtuig (de SR10) werd toen ontworpen op basis van het bestaand Intercity Rijtuig 1e klasse. Dit toestel vertoont geen mankementen maar zou vanwege nieuwe veiligheidseisen binnenkort wel flink aangepast moeten worden. Omdat het vervoersmiddel al tamelijk oud is, wordt dat niet zinvol geacht.

De Koninklijke familie arriveert met de trein in Lech, 1971
De Koninklijke familie arriveert met de trein in Lech, 1971 (CC0 – Joost Evers / Anefo – wiki)

Het is niet zo dat de koninklijke familie helemaal niet meer met de trein zal reizen. Bij toekomstige reizen zal echter gebruik gemaakt worden van reguliere treinen.

Boek: Koninklijke wachtkamers in Europa

Historiek is een onafhankelijk online geschiedenismagazine voor een breed publiek. We willen geschiedenis en actualiteit met elkaar verbinden en geschiedenisverhalen gratis toegankelijk maken. Meer informatie