Brandenburger Tor, Berlijn

Symbool voor herenigd Duitsland

De Brandenburger Tor is het belangrijkste monument van de Duitse stad Berlijn. Het is gebouwd ter nagedachtenis aan de Pruisische aanvallen in de Republiek der Nederlanden. Inmiddels staat de oude stadspoort symbool voor de Duitse hereniging.

De voorloper van de Brandenburger Tor uit 1734

De voorloper van de Brandenburger Tor uit 1734

De Brandenburger Tor is één van de stadspoorten die de Duitse stad in de achttiende eeuw rijk was. Het is de enige Berlijnse stadspoort die nog bestaat. De eerste versie werd gemaakt in 1734.

In 1788 werd op de plek van de originele stadspoort een nieuwe poort gebouwd door architect Carl Gotthard Langhans, geïnspireerd door de Griekse propyleeën van de Acropolis in Athene. De poort werd gebouwd in opdracht van de Pruisische koning Frederik Willem II. Dit ter herinnering aan de inval in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

De aanhouding van Prinses Wilhelmina aan de Goejanverwellesluis, 1787 (historywallcharts.eu)

De aanhouding van Prinses Wilhelmina aan de Goejanverwellesluis, 1787 (historywallcharts.eu)

Inval in de Republiek

In 1787 viel het leger van Frederik Willem II van Pruisen met 20.000 man de Republiek binnen om de patriotten te verdrijven die zijn zus Wilhelmina van Pruisen en haar man stadhouder Willem V bedreigden. De patriotten wilden meer democratie en geen Oranje meer aan de macht. Het binnenvallen van Pruisen was een direct gevolg van de aanhouding van Wilhelmina in Goejanverwellesluis tijdens de strijd tussen de patriotten en de Orangisten. Door die aanhouding voelde Frederik Willem zich genoodzaakt om zijn zuster te helpen. Met succes.

- advertentie -

Deze gebeurtenis liet Frederik Willem dus vereeuwigen in de nieuwe Brandenburger Tor. De ornamenten waren in 1795 voltooid. Rechts op het monument zou Frederik Willem II staan die koning Lodewijk XVI neerslaat. Lodewijk steunde de Nederlandse patriotten. Verder naar links zou Wilhelmina van Pruisen staan.

Quadriga op de Brandenburger Tor - Foto: CC

Quadriga op de Brandenburger Tor – Foto: CC

De poort is 26 meter hoog, 65,5 meter breed en 11 meter diep en bovenop staat de zogenaamde Quadriga, een voorstelling uit de Griekse Oudheid. Het monument staat aan het eind van de Berlijnse promenade ‘Under der Linden’, aan de Pariser Platz.

De Quadriga

De Quadriga op de Brandenburger Tor, het tweewielige voertuig met vier paarden ervoor is ontworpen door Johan Gottfried Schadow en symboliseerde de vrede. In 1806 werden de beelden door Napoleon meegenomen naar Parijs als oorlogsbuit. Acht jaar later werd de Quadriga – na de uitschakeling van Napoleon – teruggebracht naar Berlijn en werd het plein ervoor ‘Pariser Platz’ genoemd. De godin op het beeld werd Victoria en het ging nu symbool staan voor de overwinning op Napoleon.

Napoleon in Berlijn

Napoleon in Berlijn

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Quadriga zo erg beschadigd dat deze niet meer hersteld kon worden. Sindsdien staat er een replica op het monument.

Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd niet alleen de Quadriga erg beschadigd, maar ook het monument zelf. Toch bleef de Brandenburger Tor overeind staan. Het monument werd in 1958 gerestaureerd op kosten van Oost-Berlijn. West-Berlijn nam de kosten voor het maken van de replica op zich.

Tijdens de val van de muur in 1989

Tijdens de val van de muur in 1989 – cc

De Berlijnse Muur werd aan de westzijde van de muur gebouwd. Ook vanuit het oosten was de Brandenburger Tor echter niet te bezoeken tijdens de splitsing van Duitsland. Toen de Muur viel, in 1989, verzamelden mensen zich juist rond de stadspoort, waardoor het het symbool werd voor de Duitse eenwording. In 2001-2002 werd de poort opnieuw gerenoveerd.

~ Lilian Visser

Lees ook: De Berlijnse Muur
…en: Beelden van een verwoeste stad | Berlijn, juli 1945
Boek: Berlijn, een bewogen geschiedenis – Rory MacLean

Video over de Brandenburger Tor

Mein Kampf van Adolf Hitler
Het boek waarin Adolf Hitler zijn ideeën over Duitsland, ras en politiek…
Maria met het kind - Albrecht Dürer, 1520 (Staatsgalerie Stuttgart)
Het is de droom van veel mensen die een vlooienmarkt bezoeken. Voor…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:





Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: