Algemene Politieke Beschouwingen (APB) – Tweede Kamer

In de politiek kennen we de Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Tijdens deze vergaderingen discussieert de Tweede Kamer over de plannen die de regering tijdens Prinsjesdag heeft gepresenteerd. Maar ook bijvoorbeeld in de lokale politiek kennen we algemene beschouwingen. Dan wordt echter gediscussieerd over de plannen van het college van burgemeester en wethouders.

In Den Haag wordt tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen vooral veel aandacht besteed aan de overheidsfinanciën en sociaaleconomische onderwerpen. Er wordt op hoofdlijnen gediscussieerd over onder meer de begrotingen, de Miljoenennota, rapporten van het Centraal Planbureau en koopkrachtcijfers.

Als er een demissionair kabinet is, wordt er meestal afgezien van algemene beschouwingen.

Profilering

Voor politieke partijen zijn de vergadering een goed moment om zich te profileren, ook omdat de vergaderingen live op televisie worden uitgezonden en de media er veel aandacht aan besteden. De toespraken worden tijdens de APB daarom vaak al in de zomer goed voorbereid. Hoewel de fractievoorzitters tijdens de vergaderingen officieel met élkaar spreken, gebruiken ze de onderlinge debatten vooral ook om de media en de kijkers thuis te bereiken. Door een vraag te stellen, wil men kortom vooral iets duidelijk maken over het eigen standpunt.

- advertentie -

Anders dan bij veel andere vergaderingen zit de zaal van de Tweede Kamer tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen vaak vrijwel vol. Het gaat dan ook om een zogenoemde plenaire vergadering. Zoveel mogelijk Kamerleden wonen deze vergaderingen bij, maar alleen de fractievoorzitters van de partijen voeren het woord.

Spreekvolgorde

De fractievoorzitters komen in een vaste volgorde aan het woord. Het debat wordt afgetrapt door de grootste oppositiepartij. Daarna is de coalitiefractie met de meeste zetels aan de beurt, vervolgens de tweede oppositiefractie in zeteltal en daarna de tweede coalitiefractie qua zetels. Enzovoort, tot alle partijen aan bod zijn geweest. Hoe groter de fracties, hoe meer spreektijd deze krijgt. Fractievoorzitters van kleine partijen moeten urenlang op hun beurt wachten. Om toch al eerder in de vergadering aandacht te krijgen, besluit men daarom vaak om voor het oog van de camera’s veel vragen te stellen aan de woordvoerders van de grotere partijen. De gebruiken diens spreektijd dan eigenlijk om een punt te maken.

Eerste en tweede termijn

De fractievoorzitters hebben hun hele toespraak vaak opgeschreven, maar ze kunnen hun bijdrage doorgaans niet in een ruk voorlezen. Ze kunnen namelijk onderbroken (geïnterrumpeerd) worden door andere fractievoorzitters. Die kunnen bijvoorbeeld doorvragen op een bepaald onderwerp of om extra verduidelijking vragen. Nadat alle partijen aan de beurt zijn geweest, komt de regering – meestal de volgende ochtend – met een eerste reactie. De minister-president voert het woord namens de voltallige regering. Ook hij kan geïnterrumpeerd worden. Mede hierdoor duurt dit onderdeel van de vergadering vaak vele uren. Oppositiepartijen proberen de minister-president vaak af te matten door vragen te blijven stellen. De voorzitter van de vergadering kan wel ingrijpen als deze denkt dat bepaalde vragen bijvoorbeeld al gesteld zijn. Als de minister-president is uitgesproken, is de eerste termijn helemaal afgerond.

Tijdens de tweede termijn mogen de fractievoorzitters – in dezelfde volgorde als tijdens de eerste termijn – reageren op wat er is gezegd. Ze krijgen hier wel minder tijd voor dan in de eerste termijn. Vaak worden in deze tweede termijn ook moties ingediend, waarin men het kabinet bijvoorbeeld vraagt extra geld voor bepaalde zaken uit te trekken, of oproept een onderzoek uit te laten voeren.

Als alle fracties aan het woord zijn gekomen, reageert de minister-president in zijn tweede termijn op de resterende vragen en opmerkingen. En hij laat weten hoe hij over de ingediende moties denkt. De Tweede Kamer stemt hierna over de ingediende moties.

Ook interessant: Geschiedenis van Prinsjesdag – Gouden Koets, Troonrede & Miljoenennota
Overzicht van boeken over de Nederlandse politiek

- advertentie -

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

1001 vrouwen in de 20ste eeuw - Els Kloek Napoleon - De man achter de mythe (Adam Zamoyski) De rechtvaardigen - Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde (Jan Brokken) Reconquista - Miquel Bulnes Leonardo da Vinci - Sprekende gezichten De bokser - 
Het leven van Max Moszkowicz (Biografie) 80 jaar oorlog - Gijs van der Ham / NTR Het goede leven - Annegreet van Bergen Hitlers Derde Rijk in 100 voorwerpen - Roger Moorhouse De Zonnekoning - Glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op de Beeck)
Gelijk naar geschiedenisboeken over: