Als je aan het ‘bakkeleien’ bent, dan heb je ruzie met iets of iemand. Je bent aan het kibbelen, meestal over vrij onbeduidende zaken. Het woord is in onze taal terecht gekomen dankzij ons koloniale verleden.
Bakkeleien is ontleend aan het Maleise woord berkelahi, dat ‘vechten’ of ‘twisten’ betekent. In het Nederlands kwam het in de zeventiende eeuw in gebruik in de betekenis ‘ruziën’ of ‘kibbelen’. De oudste bekende vermelding dateert uit begin zeventiende eeuw. In de Nederlandse koloniale context ontstond ook de term bakkeleiprauw – een benaming voor kleine, oorspronkelijk inheemse vaartuigen die door Nederlanders werden buitgemaakt en vervolgens werden ingezet bij gevechten. Deze prauwen, uitgerust met roeiriemen en soms zeilen, werden bemand door Europees zeevolk en bijvoorbeeld gebruikt om snelle inlandse schepen te achtervolgen.
Enigszins verwant aan het woord bakkeleien (maar niet afkomstig uit het Maleis) is het woord kissebissen. Dit woord komt al sinds de zeventiende eeuw voor in het Nederlands en betekent eveneens ‘kibbelen’ of ‘ruzie maken’. Volgens taalkundigen is kissebissen gevormd uit twee oude werkwoorden: kissen (sissen) en bissen (zich druk maken of mopperen). Net als bakkeleien verwijst het met name naar geruzie over kleine zaken.
Soebatten
Een ander bekend woord dat wél via het Maleis in onze taal is terechtgekomen, is soebatten. Dit woord, op zijn beurt weer ontleend aan het Arabisch, betekent zoveel als ‘vleiend vragen’. Sobat staat in het Maleis voor ‘vriend’. Woorden als pisang, amok, tabee, piekeren, pienter en branie zijn via het Indonesisch in onze taal beland.
Top 50 – Nederlandse woorden uit het Maleis & Indonesisch
Top 50 Arabische woorden in het Nederlands– http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/bakkeleien
– Oud Batavia 1935, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB18:028637000:00194
– http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010679320
– http://home.online.nl/ed.vos/bahasa-indonesia/indonesische-leenwoorden.htm
Een Haags bakkie of een ‘bakkie pleur’
De doos van Pandora: het begin van alle ellende
‘Schoenmaker, hou je bij je leest!’ – Herkomst van het gezegde