Hero en Leander – Een tragisch liefdesverhaal

Hero en Leander - Jan van den Hoecke, ca. 1635-1637
Hero en Leander - Jan van den Hoecke, ca. 1635-1637

De priesteres Hero (Heron) en jongeman Leander (Leandros) zijn een bekend koppel uit de Griekse mythologie. Hun liefdesverhaal eindigt tragisch. De twee geliefden kunnen niet trouwen en zien elkaar alleen in het geheim tijdens de nachtelijke uren. Dit gaat lange tijd goed, totdat het noodlot toeslaat.

Hero wacht op de terugkeer van Leander -  Evelyn De Morgan, 1885
Hero wacht op de terugkeer van Leander – Evelyn De Morgan, 1885
Hero was een mooie jongevrouw en woonde in een toren in de plaats Sestos. Deze stad lag langs de Hellespont, een natuurlijke watergrens tussen Europa en Azië. Hero bevond zich aan de Europese kant en bracht haar dagen door als priesteres in de tempel van de godin Aphrodite. Op jonge leeftijd had ze gezworen om niet te trouwen. Haar schoonheid bracht echter het hoofd van vele jongemannen op hol en ook aan de andere kant van de Hellespont hadden mensen het over haar.

Aan de Aziatische kant van het water stond de stad Abydus en daar woonde Leander. Hij was volgens de mythe de dapperste en mooiste jongen uit de omgeving. De verhalen over de mooie priesteres hadden ook zijn oren bereikt. Hij wilde Hero graag ontmoeten. Toen alle jongens en meisjes uit Abydus werden uitgenodigd voor een plechtig feest in Sestus ter ere van Aphrodite, zag Leander zijn kans schoon.

Liefde op het eerste gezicht

Eenmaal aangekomen op het feest liep Leander de tempel binnen en kwam oog in oog te staan met Hero. Toen de twee elkaar zagen werden ze plotsklaps verliefd op elkaar. De priesteres was nog mooier dan Leander had kunnen bedenken en Hero voelde voor het eerst een hartstochtelijk vuur in zich opvlammen toen zij Leander voor het eerst zag.

Nadat Leander zijn liefde aan Hero had betuigd en zij aangaf dat ze die liefde vanwege haar gelofte niet kon aannemen, deed hij nog een voorstel. Als het nacht was, zou de jongeman de Hellespont oversteken om de priesteres in haar toren te bezoeken. In het donker kon namelijk niemand zien naar wie hij op weg was. Hero stemde daarmee in en beloofde een fakkel te ontsteken zodat hij veilig naar de juiste plaats kon zwemmen. Na deze belofte namen de twee afscheid.

De avondtochten

Hero en Leander - Het afscheid - William Etty, ca. 1827
Hero en Leander – Het afscheid – William Etty, ca. 1827
De geliefden moesten elkaar overdag missen, maar in de nacht ontmoetten ze elkaar voortaan bij de rotsen op het strand bij Sestus. Elke avond zwom Leander in het donker naar de overkant. Het was een gevaarlijke tocht met veel golven, maar dat hield hem niet tegen. Hero die met een fakkel in haar hand stond, was steeds opgelucht als hij veilig bij haar aankwam. Ze bedreven tijdens de nachtelijke uren de liefde totdat de dageraad kwam en Leander weer terug moest zwemmen.

In de zomer ging alles goed, echter toen de winter aanbrak werd de Hellespont steeds gevaarlijker. De golven werden hoger en onstuimiger. Het koppel schreef in die periode ook brieven naar elkaar. De Romeinse dichter Ovidius beschreef deze brieven in zijn werk Heroides. Een fragment uit de brief van Leander aan Hero:

“Ondertussen, terwijl wind en golven mij alles ontzeggen, overdenk ik in mijn hart de eerste keren dat ik naar je toekroop. De nacht was nog maar net begonnen (…) toen ik de deuren van mijn vader verliet op de boodschap van de liefde. Ik wachtte niet, maar wierp mijn kleren weg en daarmee ook mijn angsten, en sloeg met soepele arm de vloeibare diepte in. (…) Hoe dichter ik nader, hoe dichter ik de kusten trek, en hoe minder van de weg overblijft, hoe groter mijn vreugde om voort te gaan. Wanneer men mij ziet en ziet, dan geeft uw blik mij meteen een hart en maakt mij sterk. Wanneer ik jou zie en jij ziet mij, dan geeft uw blik mij nieuwe kracht.” Heroides 18 (vers: 53-55, 87-88) – Vrije vertaling

Hero en Leander - William Etty, 1829
Hero en Leander – William Etty, 1829

Noodlot

Leander bleef zijn geliefde ‘s nachts bezoeken. Tijdens een winterse overtocht eiste deze meer van zijn krachten dan normaal. In het koude water, vechtend tegen de golven, hield alleen de vlam van Hero die in de verte wakkerde hem overeind. Op wilskracht zwom Leander verder. Toen stak plots een woeste wind op die het vuur doofde en alles donker maakte.

Hero en Leander - Domenico Fetti, ca. 1621
Hero en Leander – Domenico Fetti, ca. 1621

Hero die op Leander had gewacht, probeerde het vuur tevergeefs nog opnieuw te ontbranden. Tot aan de dageraad hoopte ze dat Leander alsnog zou komen opdagen bij de afgesproken plek. Hij kwam echter niet. Toen ze in de ochtend naar de rotsen liep, vond ze daar het levenloze lichaam van haar geliefde. Hero kon niet verder leven zonder Leander en besloot zichzelf ook in zee te werpen. Nu waren ze ten minste voor altijd samen. Volgens een andere lezing wierp de ongelukkige priesteres zich uit wanhoop van een toren.

~ Linda van der Ziel

Overzichtspagina Griekse mythologie
Overzicht van boeken over de (Griekse) mythologie

Bronnen

-Griekse mythen – Imme Dros (Athenaeum, 2020) p. 216-217
-De Grote Mythologie Encyclopedie – Arthur Cotterell (Veltman) p.54
-Griekse en Romeinse Mythen en Sagen (Verba) p. 99-103
-https://www.britannica.com/topic/Hero-Greek-mythology
-https://www.theoi.com/Text/OvidHeroides4.html#18

Bekijk meer over:

Griekse mythologie

Categorieën

Vorige verhaal

Eos – Godin van de dageraad

Volgende verhaal

Drie soorten cyclopen