Niet alles wat u weet over Romeinse cijfers is waar

IIII, IIIIII, VIIII, XIIX
Grafsteen van Marcus Caelius van het Achttiende Legioen (tweede regel; Rheinisches Landesmuseum, Xanten)
Grafsteen van Marcus Caelius van het Achttiende Legioen (tweede regel; Rheinisches Landesmuseum, Xanten)

Vroeg of laat maken we allemaal kennis met de Romeinse cijfers: I, V, X en zo voort. We leren dat de cijfers 4 en 9 worden gevormd door een I te plaatsen voor een V of een X. De 6 en de 11 maken we door de I na de V dan wel X te plaatsen.

De Romeinen zelf kenden die regel echter niet. Hieronder heeft u een vier (IIII) uit Sirmium, een zes (IIIIII) uit Narona en een negen (VIIII) uit Porec, hierboven een heel mooie achttien (XIIX) uit Xanten.

Grafsteen van Petrus en Victorinianus uit Sirmium. Laatstgenoemde werd volgens de twee laatste regels vier jaar, zeven maanden en vijftien dagen (Museum Sremska Mitrovica).
Grafsteen van Petrus en Victorinianus uit Sirmium. Laatstgenoemde werd volgens de twee laatste regels vier jaar, zeven maanden en vijftien dagen (Museum Sremska Mitrovica).
Grafsteen van Moranus, soldaat van het Negende Legioen Hispana (vierde regel van onder; ingemetseld in de stadspoort van Motovun)
Grafsteen van Moranus, soldaat van het Negende Legioen Hispana (vierde regel van onder; ingemetseld in de stadspoort van Motovun)
Deze inscriptie uit Narona vermeldt een vrijgelaten slaaf die blijkens het nummer middenin lid was van een “college van zes” (Museum van Vid).
Deze inscriptie uit Narona vermeldt een vrijgelaten slaaf die blijkens het nummer middenin lid was van een “college van zes” (Museum van Vid).

~ Jona Lendering
Historicus, webmaster van Livius.org en docent bij Livius Onderwijs. Hij publiceerde verschillende boeken. Zie ook: mainzerbeobachter.com en grondslagen.net

Overzicht van boeken over het Romeinse Rijk

Bekijk meer over:

Romeinse Rijk

Categorieën

Vorige verhaal

Handzaam hulpmiddel voor bezoeker Forum Romanum

Volgende verhaal

De gewelddadige christenen van het vroege christendom

Onze belangrijkste rubrieken: