Apostolische geloofsbelijdenis (tekst en herkomst)

De Apostolische geloofsbelijdenis geldt als een van de belangrijkste geloofsbelijdenissen in het christendom en bevat twaalf artikelen die de kern van het christelijke geloof samenvatten. Anders dan vaak gedacht is hij niet geïntroduceerd door een van de twaalf apostelen.

In de vroege kerk circuleerde wel een legende dat de twaalf apostelen vóór hun zendingswerk in Jeruzalem bijeen zouden zijn gekomen om elk één artikel te formuleren. Deze traditie moest de belijdenis apostolisch gezag verlenen, maar heeft geen historische basis.

Vaak spreken gelovigen de geloofsbelijdenis hardop uit om aan te geven dat men de uitgangspunten van het geloof onderstreept. De ouderdom van de Apostolische geloofsbelijdenis is niet helemaal duidelijk, maar over het algemeen gaat men ervan uit dat hij rond 200 na Christus ontstond. In verschillende christelijke centra circuleerden in deze tijd al korte doopbelijdenissen, waaruit de Apostolische geloofsbelijdenis zich geleidelijk zou hebben ontwikkeld. Deze vroege belijdenissen hadden vaak de vorm van ondervragingen van dopelingen: een bisschop stelde vragen aan de gelovigen die vervolgens bevestigend moesten worden beantwoord.

In de geschriften van kerkvader Ireneüs van Lyon (ca. 140-202) zijn al aanzetten te vinden naar de geloofsbelijdenis zoals wij die vandaag de dag kennen, maar waarschijnlijk was de heilige Pirmin in de achtste eeuw de eerste die de Apostolische geloofsbelijdenis volledig op schrift stelde. In de loop van de Middeleeuwen verspreidde de tekst zich verder in Europa en aan het eind van de twaalfde eeuw, tijdens het pontificaat van paus Innocentius III (1198-1216), werd de Apostolische geloofsbelijdenis algemeen erkend als de officiële geloofsbelijdenis van de Latijnse Kerk.

Nicea

Een andere bekende geloofsbelijdenis is de geloofsbelijdenis van Nicea. Deze werd in de vierde eeuw na Christus geformuleerd. Tijdens vieringen in de Katholieke Kerk wordt doorgaans een van deze twee geloofsbelijdenissen uitgesproken (of gezongen). De Apostolische geloofsbelijdenis wordt overigens niet alleen in de Katholieke Kerk gebruikt, maar ook in de Anglicaanse traditie en in veel protestantse kerken. In de Oosters-orthodoxe kerken heeft de tekst geen officiële status.

Het credo

De Apostolische geloofsbelijdenis wordt ook wel aangeduid als het ‘credo’ (Ik geloof), naar het eerste woord van de Latijnse tekst. Die benaming wordt echter geregeld ook gebruikt voor de geloofsbelijdenis van Nicea.

Huidige tekst van de Apostolische geloofsbelijdenis

Tekst van de geloofsbelijdenis in het Latijn:

Credo in Deum Patrem omnipotentem,
Creatorem caeli et terrae.
Et in Iesum Christum, Filium eius unicum, Dominum nostrum,
qui conceptus est de Spiritu Sancto,
natus ex Maria Virgine,
passus sub Pontio Pilato,
crucifixus, mortuus, et sepultus,
descendit ad inferos,
tertia die resurrexit a mortuis,
ascendit ad caelos,
sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis,
inde venturus est iudicare vivos et mortuos.
Credo in Spiritum Sanctum,
sanctam Ecclesiam catholicam,
sanctorum communionem,
remissionem peccatorum,
carnis resurrectionem
et vitam aeternam.
Amen.

Bronnen