Willem Drees is meer dan een straatnaam

Wie weet nog wie Willem Drees was? Bij een vorig jaar gehouden opinieonderzoek naar de beste premier van Nederland werd hij maar betrekkelijk weinig genoemd. In de top drie kwam hij niet voor, anders dan bijvoorbeeld zijn partijgenoot Wim Kok. Drees is ook al uit de canon van de vaderlandse

Tsjernobyl: leed op grote en kleine schaal

Het is een overwegend normale ochtend in het Oekraïense Pripjat. Mannen nemen de Lada naar hun werk. Vrouwen brengen hun kinderen naar school. Ergens wordt een bruiloft gehouden. De meeste mensen verkeren klaarblijkelijk in goede gezondheid. Een enkeling daarentegen proeft metaal in de lucht. Een ander heeft last van hoestbuien

Congo en de vloek van de grondstoffen

In 1960 liet België een land achter dat volgens deze auteur relatief goed functioneerde, waar een soort sociale welvaartstaat was gebouwd en de mijnbouw efficiënt verliep. Wel was er sprake van repressie en apartheid en deden de Congolezen zelf eigenlijk niet mee.

Coronablunders en andere ramspoed

Heeft het zin de geschiedenis van een ramp te beschrijven die nog niet voorbij is? De Britse historicus Niall Ferguson oppert die vraag in zijn boek Rampspoed. Politiek ten tijde van catastrofe. Daarin beschrijft hij een groot aantal rampzalige gebeurtenissen dat de mensheid in de loop van de eeuwen heeft

Negatieve getuigen

Daders en toeschouwers maakten ontelbare foto’s van de jodenvervolging, maar van het moorden zelf, de zogenaamde executies, bleven er weinig bewaard. Het overgrote deel moet toen de oorlogskansen keerden, als mogelijk bewijs ten laste, vernietigd zijn.

De geldjacht van prins Bernhard

Toenmalig koningin Juliana zou met aftreden hebben gedreigd als haar man Bernhard als gevolg van corruptie in de gevangenis zou belanden. Bovendien had kroonprinses Beatrix duidelijk gemaakt dat zij haar moeder in dat geval niet wenste op te volgen.

Vrijheid – Een woelige geschiedenis

Veel oude beschavingen spraken duizenden jaren voor het begin van onze jaartelling al over ‘vrijheid’. Zij bedoelden dan de tegenstelling tussen vrije mensen of slaven, over het wel of niet zelf te kunnen beschikken over je leven, lichaam en lot. Ook voor de Oude Grieken was de juridische onderverdeling tussen

Erasmus: ‘Talent voor wetenschap, niet voor het martelaarschap’

Erasmus werd bewonderd en verguisd, maar in de laatste vijftien jaren van zijn leven ook links en rechts ingehaald door protestantse scherpslijpers als Luther en Zwingli en de katholieke orthodoxie anderzijds. De Rotterdammer zag de brandstapels opgeworpen worden, maar voelde zich niet geroepen zelf ‘martelaar’ te worden.

De man die Thorbecke niet kon matigen

Vrijwel niemand kent de naam van Jan Nedermeijer van Rosenthal nog. Zo op het oog ten onrechte. Van Rosenthal was medeformateur van het eerste kabinet-Thorbecke, dat aantrad nadat de roemruchte grondwetswijziging van 1848 het politieke landschap van Nederland drastisch had veranderd.

De angst voor de volgende oorlog

Angst dat een volgende oorlog wordt beheerst door een nieuwe generatie wapens die nog gevaarlijker en meedogenlozer is dan de vorige is van alle tijden. Na de Eerste Wereldoorlog werd er in Nederland druk gespeculeerd over gepantserde oorlogsmachines, vliegtuigen, gifgas en een dodelijke energiestraal.

Van kolen naar aardgas – De Nederlandse aardgastransitie

In 1969 reden tweeduizend kolenboeren luid toeterend door Den Haag, omdat ‘hun geduld ten einde’ was gekomen. ‘Met aardgaswarmte kolenhandel in de kou’, zo klaagde het Verbond van Handelaren in Kolen en Aardolieproducten. De ‘laaiende’ handelaren boden de regering een petitie aan.

Klaprozen in Verdun en bevers en beren in Tsjernobyl

In ‘Verlaten oorden’ beschrijft de Schotse journaliste Cal Flyn verschillende van locaties, zoals de ‘vervreemdingszone’ rondom de kerncentrale van Tsjernobyl in Oekraïne en de voormalige slagvelden uit de Eerste Wereldoorlog bij Verdun in Frankrijk. Op deze plaatsen gedijen flora en fauna over het algemeen goed, hoe vervuild, verarmd en gevaarlijk

Brieven aan Camondo

De 'Brieven aan Camondo' nodigen je uit te kijken naar luxueuze schoonheid maar voeren je eveneens langs een sjofele sjtetl.

Een Joodse kijk op kunst in 50 meesterwerken

In het eind vorig jaar verschenen boek Kunsjt! biedt Jaron Beekes de lezer een joodse kijk po vijftig meesterwerken uit de kunst. Waarom is Michelangelo’s David bijvoorbeeld niet besneden? Het ontbreken van een voorhuid was toch juist wat de koning der Joden onderscheidde van zijn heidense rivalen?

Brood is beschaving

Volgens de overlevering vergat een nederige landbouwster in het Egypte van de Farao’s haar pannenkoekdeeg ergens in de hoek van de keuken. Pas na uren merkte ze haar verstrooidheid. De platte koek was intussen gerezen maar ietwat aarzelend stopte de meid het bolle deeg alsnog in de oven. Zo zou

Odysseus in meervoud

Het is een van de mooiste verhalen misschien wel uit de westerse literatuur. Als de Griekse held Odysseus op zijn terugreis naar Ithaka met zijn mannen gevangen genomen wordt door de eenogige cycloop Polyphemos, ziet het er niet goed uit voor de bedwinger van Troje. Hij zal opnieuw een list

Kardinaal Johannes Willebrands: een biografie

Kardinaal Johannes Willebrands (1909-2006) zette zich tijdens zijn leven in voor het verbeteren van de contacten tussen de katholieke kerk en andere christelijke en niet-christelijke gemeenschappen.

‘The Great Escape’ op Urk

Urk ten tijde van de Eerste Wereldoorlog. Aan de rand van het toenmalige eiland stond in 1915 een met prikkeldraad omheinde houten barak. Daar waren Belgische, Franse en Engelse officieren ondergebracht die eerder vochten in de Grote Oorlog.

Bijzondere en onbekende verhalen over de Holocaust

De artikelen die Prenger in zijn bundel samenbrengt zijn stuk voor stuk het lezen meer dan waard. Dat zijn ze vooreerst omdat de auteur zijn thema’s niet afsluit in een ver verleden, veertig of vijftig jaar geleden, maar aangeeft hoe ze hun sporen nalaten en tastbaar zijn tot op vandaag.

De zin van het Duitse verzet tegen Hitler

Niet alle Duitsers vormden ten tijde van het Derde Rijk een kudde schapen die zich gedwee naar de ondergang liet leiden door de Führer. Tal van mensen van verschillende pluimage hebben Hitler naar de hel gewenst. Moedige enkelingen konden met hun sabotagedaden, aanslagen en manifesten de betovering niet verbreken die