Muur, Stasi, Ostalgie en Paranoïa

Alexanderplatz, still van een video uit het BstU Archief (Dora García)
Met de val van de Berlijnse Muur kwam in november 1989 een einde aan de “Arbeiter und Bauernstaat”, de Deutsche Demokratische Republik (DDR). Tentoonstellingsruimte Gemak in Den Haag staat de komende tijd in het teken van het leven in Duitsland voor en na de Wende.

Bij Gemak is vanaf aankomende vrijdag de tentoonstelling DDR: Ostalgie & Paranoia te zien met daarin werk van de in Vlaanderen woonachtige Dora García en de Duitse kunstenaar Maix Mayer. Daarnaast is binnenkort de tentoonstelling Feind ist, wer anders denkt te zien. In deze tentoonstelling wordt, in samenwerking met de Duitse ambassade, materiaal uit de Stasi-archieven tentoongesteld.

Dora García

- advertentie -
Still van een video uit het BstU Archief (Dora García)

De in Valencia geboren kunstenaar Dora García (1965) kreeg toestemming de beeldarchieven van de Stasi, de voormalige Staatssicherheitsdienst van de DDR, te bestuderen. Aan de hand van foto’s en video’s die ze hier vond maakte ze een geheel eigen reconstructie van het verleden. Bij Gemak worden zes fotoseries getoond met daarin onder meer beelden van punkers en naturisten. Daarnaast worden er tien films uit het Stasi-archief getoond, waaronder opnames van het in het hart van Oost-Berlijn gelegen Alexanderplatz. De beelden van dit plein dateren van enkele dagen voor de val van de Muur.

Met behulp van de fictieve film Zimmer, Gespräche
probeert García de kijkers op het verkeerde been te zetten en een idee te geven van de paranoia in de DDR-samenleving. Tegelijk probeert ze in deze film de ‘stupiditeit’ van het systeem zichtbaar te maken.

Toen García haar werk enige tijd geleden exposeerde op een kunstbeurs in Berlijn, herkende een bezoekster zichzelf op een foto uit de serie Naturist Meeting. De vrouw had het gevoel dat er intieme foto’s van haar gebruikt werden voor commercieel gewin en dreigde met een rechtszaak. García had het gebruikte materiaal gekocht had van de Bundesbeauftragte für die Stasi-Unterlagen (BstU), de Duitse overheidsinstelling die het Stasi-archiefmateriaal beheert, en liet een advocaat de zaak onderzoeken. Uitkomst van dit onderzoek was dat de films en foto’s uit het Stasi-archief beschouwd worden als historisch onderzoeksmateriaal en daarmee eigendom van de Duitse staat zijn. Zowel kunstenaar als galerie hebben daarmee niet het recht de foto’s te verkopen of reproduceren
.

Maix Mayer

Kunstenaar Maix Mayer werd in 1960 in de Oost-Duitse stad Leipzig geboren. Hij fotografeerde en filmde overblijfselen van de idealistische DDR-architectuur. In zijn fotoserie geeft hij een beeld van de oorspronkelijke communistische idealen in die architectuur. Daarnaast is de kunstenaar op zoek gegaan naar overeenkomsten tussen de DDR-gebouwen en gebouwen in andere wereldelen. Gebouwen waarin naar zijn mening eveneens een politieke visie verscholen ligt.

De kunstenaar staat in zijn fotoserie Hanoi stil bij de huidige staat waarin voormalige Oost-Duitse steden, zoals zijn geboorteplaats Leipzig, zich bevinden.
Vanwege de grote trek naar het westen die na de val van de Berlijnse Muur ontstond, staan vele woonwijken leeg.

Feind ist, wer anders denkt

In samenwerking met de Duitse Ambassade is bij Gemak van 23 oktober tot 12 november 2009 de tentoonstelling Feind ist, wer anders denkt te zien. De tentoonstelling biedt een blik in de werkmethodes van de Stasi. Bijzondere aandacht wordt besteed aan mensen die in het vizier van de staatsveiligheidsdienst waren gekomen. Gedurende de looptijd van de tentoonstelling is een BStU-medewerker bij Gemak aanwezig om vragen te beantwoorden.

In het kader van de tentoonstelling vindt op 3 november om 20:00 uur een debat plaats. Aan dit debat neemt onder meer Gabriele Stötzer, schrijfster en voormalig strijdster voor burgerrechten in de DDR, deel. In 1989,
het jaar van de Wende, bezette Stötzer als eerste de Stasi-centrale in Erfurt.


Tentoonstellingen bij ‘Gemak’ worden georganiseerd door het Gemeentemuseum Den Haag en de Vrije Academie, Werkplaats voor Beeldende Kunsten. De tentoonstellingsruimte bevindt zich aan de Paviljoensgracht 20-24 in Den Haag. Meer informatie op www.gemak.org

Sint-Pauluskerk in AntwerpenOp 7 november aanstaande houdt studiekring SEM…
Deel van het skelet van de Darwinopterus (Foto: PRSB)Paleontologen…

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Meer van dit soort berichten? Like ons dan!

Gelijk naar geschiedenisboeken over:
Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier