Week van de koloniale geschiedenis

Pointillisme (Divisionisme) – Kenmerken van de schildertechniek

Het pointillisme is een bekende schildertechniek die tegen het eind van de negentiende eeuw in zwang kwam. Bij deze techniek plaatsten kunstenaars alleen gekleurde stippen of kleine streepjes (divisionisme) op een doek. Men maakte hoofdzakelijk gebruik van primaire, ongemengde kleuren.

Daarbij gingen de kunstenaars ervan uit dat de toeschouwers het beeld zelf wel als een geheel zouden zien en dat de hersenen er voor zorgden dat secundaire kleuren waargenomen werden (zonder dat die dus zelf op het doek waren aangebracht). Door bijvoorbeeld kleine rode en gele stippen naast elkaar te plaatsen, zag men oranje.

Detail van het werk 'Femmes au Puits' (1892) van Paul Signac waarbij inzichtelijk is gemaakt hoe de techniek werkt
Detail van het werk ‘Femmes au Puits’ (1892) van Paul Signac waarbij inzichtelijk is gemaakt hoe de techniek werkt

Een wetenschappelijke basis

De techniek werd rond 1885 geïntroduceerd door de Franse schilders Georges Seurat en Paul Signac. Deze kunstenaars ontwikkelden wetenschappelijke theorieën waarop de techniek werd gebaseerd. Ze lieten zich daarbij inspireren door de beroemde Franse scheikundige Eugène Chevreul die een eigen kleurenleer had beschreven in zijn werk De la Loi du Contraste Simultané des Couleurs (1839). Pointillisme zagen de kunstenaars als een middel om de intensiteit van het licht zo treffend mogelijk te verbeelden. Ook zouden de kleurcontrasten en minuscule verftoetsen bijdragen aan de harmonie van de schilderijen.

Een andere bekende beoefenaar van het pointillisme was Camille Pissarro. Ook Vincent van Gogh liet zich inspireren door de techniek van het pointillisme, maar ontwikkelde een eigen techniek en hechtte minder belang aan de wetenschappelijke benadering.

- advertentie -

Korte video over pointillisme

Zelfportret Vincent van Gogh (1886-1887)
Pointillistisch zelfportret van Vincent van Gogh (1886-1887) – detail

Lees ook: Seurat. Meester van het pointillisme
…en: Meesterwerken van Georges Seurat
Boek: Eeuwige schoonheid – E. Gombrich

Bronnen

-http://www.pan.nl/DesktopDefault.aspx?tabid=149&tabindex=148&postid=38326
-Eeuwige schoonheid – E.H. Gombrich (Van Holkema & Warendorf, 2014)
-https://nl.wikipedia.org/wiki/Pointillisme

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

1001 vrouwen in de 20ste eeuw - Els Kloek Napoleon - De man achter de mythe (Adam Zamoyski) De rechtvaardigen - Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde (Jan Brokken) Reconquista - Miquel Bulnes Leonardo da Vinci - Sprekende gezichten De bokser - 
Het leven van Max Moszkowicz (Biografie) 80 jaar oorlog - Gijs van der Ham / NTR Het goede leven - Annegreet van Bergen Hitlers Derde Rijk in 100 voorwerpen - Roger Moorhouse De Zonnekoning - Glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op de Beeck)
Gelijk naar geschiedenisboeken over: