Geschiedeniswinkel - Duizenden geschiedenisboeken

Pointillisme (Divisionisme) – Kenmerken van de schildertechniek

Het pointillisme is een bekende schildertechniek die tegen het eind van de negentiende eeuw in zwang kwam. Bij deze techniek plaatsten kunstenaars alleen gekleurde stippen of kleine streepjes (divisionisme) op een doek. Men maakte hoofdzakelijk gebruik van primaire, ongemengde kleuren.

Daarbij gingen de kunstenaars ervan uit dat de toeschouwers het beeld zelf wel als een geheel zouden zien en dat de hersenen er voor zorgden dat secundaire kleuren waargenomen werden (zonder dat die dus zelf op het doek waren aangebracht). Door bijvoorbeeld kleine rode en gele stippen naast elkaar te plaatsen, zag men oranje.

Detail van het werk 'Femmes au Puits' (1892) van Paul Signac waarbij inzichtelijk is gemaakt hoe de techniek werkt
Detail van het werk ‘Femmes au Puits’ (1892) van Paul Signac waarbij inzichtelijk is gemaakt hoe de techniek werkt

Een wetenschappelijke basis

De techniek werd rond 1885 geïntroduceerd door de Franse schilders Georges Seurat en Paul Signac. Deze kunstenaars ontwikkelden wetenschappelijke theorieën waarop de techniek werd gebaseerd. Ze lieten zich daarbij inspireren door de beroemde Franse scheikundige Eugène Chevreul die een eigen kleurenleer had beschreven in zijn werk De la Loi du Contraste Simultané des Couleurs (1839). Pointillisme zagen de kunstenaars als een middel om de intensiteit van het licht zo treffend mogelijk te verbeelden. Ook zouden de kleurcontrasten en minuscule verftoetsen bijdragen aan de harmonie van de schilderijen.

Een andere bekende beoefenaar van het pointillisme was Camille Pissarro. Ook Vincent van Gogh liet zich inspireren door de techniek van het pointillisme, maar ontwikkelde een eigen techniek en hechtte minder belang aan de wetenschappelijke benadering.

- advertentie -

Korte video over pointillisme

Zelfportret Vincent van Gogh (1886-1887)
Pointillistisch zelfportret van Vincent van Gogh (1886-1887) – detail

Lees ook: Seurat. Meester van het pointillisme
…en: Meesterwerken van Georges Seurat
Boek: Eeuwige schoonheid – E. Gombrich

Bronnen

-http://www.pan.nl/DesktopDefault.aspx?tabid=149&tabindex=148&postid=38326
-Eeuwige schoonheid – E.H. Gombrich (Van Holkema & Warendorf, 2014)
-https://nl.wikipedia.org/wiki/Pointillisme

Verder speuren:

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister


Uit het archief:

  • Conferentie van Jalta (1945)

    Conferentie van Jalta (1945)

    De conferentie van Jalta was de laatste conferentie van de geallieerde machten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tijdens deze conferentie werden afspraken gemaakt over het Europa na de Tweede Wereldoorlog. Lees verder »
  • Te voet door het Nederland van 1823

    Te voet door het Nederland van 1823

    Bij uitgeverij Atlas Contact verschijnt deze week een heruitgave van De zomer van 1823, het dagboek van Jacob van Lennep over de voetreis die hij in 1823, samen met studievriend … Lees verder »
  • Waar begint de Nederlandse geschiedenis?

    Waar begint de Nederlandse geschiedenis?

    Waar laten we onze geschiedenis beginnen? Volgens de traditie bij de eerste geschreven bronnen of eerder, bij de eerste ‘beschaving’ of de eerste ‘cultuur’, de eerste werktuigen of zelfs de … Lees verder »
  • Friese vikingen

    Friese vikingen

    In het Fries Museum in Leeuwarden is momenteel een expositie over het Noord-Nederlands kustgebied in de Vroege Middeleeuwen, “Wij Vikingen”. De boodschap is vrij simpel samen te vatten: de Noormannen … Lees verder »
Meer tips ➱