Hulp bij zelfdoding sinds 1886 strafbaar

In 1859 vond in Nederland het proces-Dettemeijer plaats. Een echtpaar had besloten samen zelfmoord te plegen, maar de uitvoering daarvan liet te wensen over. De overheid gebruikte dit proces in 1886 om hulp bij zelfdoding strafbaar te maken.

Proces-Dettemeijer (1859)

Krantenkop uit NRC Handelsblad (8 februari 2010)

Krantenkop uit NRC Handelsblad (8 februari 2010)

In 1859 legde de militair Dettemeijer bij de minister van Koloniën het verzoek neer om eerst te mogen trouwen, voordat hij naar de Oost vertrok. Hij en zijn vrouw wilden als paar naar Nederlands-Indië vertrekken. Op initiatief van de vrouw had het stel afgesproken dat ze gezamenlijk zelfmoord zouden plegen als ze geen toestemming kregen.

De toestemming kwam er niet en het stel besloot daarop gif te drinken. Bij de vrouw had het gif het gewenste effect, maar de man bleef in leven. Vervolgens veroordeelde de krijgsraad van Noord-Holland Dettemeijer wegens medeplichtigheid aan moord ter dood. Maar in hoger beroep sprak het Hoog Militair Gerechtshof hem vrij,

‘overwegende, dat noch de zelfmoord, noch de medepligtigheid aan zelfmoord bij de Nederlandsche wetgeving strafbaar is gesteld.’

Nieuwe wet (1886)

Het proces-Dettemeijer werd in 1886 gebruikt als argument voor het opstellen van artikel 294.2 in het Wetboek van Strafrecht. Deze wetsbepaling, zo beargumenteert historicus dr. Anton van Hooff (Radboud Universiteit Nijmegen) kan bediscussieerd worden. Paradoxaal is namelijk dat in dit geval een daad niet strafbaar is, maar hulp daarbij wel.

- advertentie -

Mensen die helpen bij zelfmoord, kunnen sinds de wet uit 1886 tot maximaal drie jaar gevangenisstraf krijgen voor die hulp. Dat is aanzienlijk minder dan de straf die in 1852 een boterkopersknecht kreeg in de zaak-Slotboom. Een vrouw met psychische problemen, en zekere mevrouw Keller, had tegen betaling haar kennis Jan Slotboom gevraagd om haar te helpen bij haar doodswens.

Slotboom werd ter dood veroordeeld vanwege doodslag met voorbedachten rade, een straf die het gerecht enige tijd later aanpaste in twintig jaar tuchthuis.

~ Enne Koops

Boek: Euthanasie: waarom niet?

Bronnen
– Anton van Hooff, ‘Hulp bij zelfdoding moet mogen’, NRC Handelsblad (5 december 2007).
– Weekblad van het Regt (1859) nr. 2042:4.
– Hanneke Weyers, Euthanasie: het proces van rechtsverandering (Amsterdam: Amsterdam University Press, 2004) 24-25.
– J. Vizévene, Verdediging van Jan Slotboom, beschuldigd van doodslag met voorbedachten rade… etc., etc. (Amsterdam: Van der Post, 1852).

Geschiedenis van de schrikkeldag en het schrikkeljaar
Goed nieuws voor de mensen die op 29 februari geboren zijn: het…
Canon de 75 modèle 1897
Het Canon de 75 modèle 1897 is een ontwerp dat bij invoering…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: