Koning Willem I der Nederlanden (1772-1843)

Koning Willem I wordt in 1813 de eerste koning der Nederlanden uit het huis Oranje-Nassau, nadat Napoleon is verslagen. Hij is een nazaat van Willem van Oranje.

latere koning Willem I met zijn broertje Frederik omstreeks 1790
latere koning Willem I met zijn broertje Frederik omstreeks 1790
Willem Frederik van Oranje-Nassau wordt op 24 augustus 1772 geboren in Den Haag als oudste zoon van stadhouder Willem V en prinses Wilhelmina van Pruisen. Na de dood van zijn vader, staat hij tot 1815 bekend als stadhouder Willem VI.

Willem II groeit op samen met zijn oudere zus en jongere broer. Als hij 16 is, vertrekt hij naar Duitsland om militair onderwijs te krijgen en uitgehuwelijkt te worden met zijn jongere nichtje die net als zijn moeder Wilhelmina van Pruisen heet. Zij trouwen in 1791 als ze 17 en 19 jaar oud zijn.

In 1793 vecht Willem samen met zijn broer tegen de Fransen. Helaas moeten ze zich toch terugtrekken en de familie vertrekt in ballingschap naar Engeland. Willem en Wilhelmina vestigen zich al vrij snel in Duitsland en krijgen in totaal vier kinderen: Willem (1792-1849), Frederik (1797-1881), Paulina (1800-1806) en Marianne (1810-1883). Zowel Willem II en Frederik krijgen een militaire carrière.

Als de Fransen in 1795 oprukken in Nederland, worden ze door veel mensen onthaald als helden, omdat zij, zo wordt gehoopt, de levensomstandigheden zullen verbeteren. Het autonome volk tolereert zelfs Napoleon’s broer als koning. Ook Willem I denkt dat Nederland voorgoed is ingenomen.

Als blijkt dat de Nederlanders vooral moeten meebetalen aan de Franse oorlog, verliest de Franse koning, Lodewijk, steun en trekken de Fransen zich terug. Omdat Willem macht ruikt vertrekt hij naar Engeland en wacht af wat er gebeurd. Op 30 november 1813 landt Willem I in Scheveningen en wordt binnengehaald als de nieuwe vorst. Twee dagen later wordt hij in de Nieuwe Kerk in Amsterdam gekroond tot koning met een grondwet die hij zelf opstelt en hem veel macht geeft.

Aankomst Willem I in Scheveningen in 1813
Aankomst Willem I in Scheveningen (1813)
Aankomst Willem I in Scheveningen in 1813
Aankomst Willem I in Scheveningen in 1813

Na het Congres van Wenen, waar het Europa na Napoleon opnieuw wordt verdeeld krijgt Willem I ook nog de Zuidelijke Nederlanden erbij en wordt hij koning der Nederlanden.

In 1815 komt Napoleon plotseling terug en wordt hij definitief verslagen tijdens de Slag bij Waterloo. Beide zoons van Willem en Wilhelmina zijn daar bij betrokken. De latere koning krijgt zelfs als bijnaam de ‘Held van Waterloo’.

Koning Willem I als kapitalist

Koning Willem I is een economisch ondernemer en wordt gezien als de eerste kapitalistische heersers van Europa. In 1815 wordt zijn vermogen geschat op 10 miljoen gulden en 25 jaar later op 200 miljoen gulden. Ondertussen verpaupert zijn volk en zit ongeveer dertig procent van de Amsterdammers in de bijstand. Willem I investeert veel in infrastructuur en is onder meer verantwoordelijk voor de komst van de eerste spoorlijn tussen Amsterdam en Haarlem. Ook richt hij de Nederlandsche bank op en de Nederlandsche Handels-Maatschappij in Nederlands-Indië. Omdat hij zo actief is in de handel en zoveel macht heeft, wordt hij ook wel eens ‘de enige koopman van het land’ genoemd.

De samensmelting tussen de Noordelijke en Zuidelijke (België) Nederlanden verloopt slecht. In 1830 breekt in Brussel de Belgische Opstand uit en wordt België zelfstandig. Willem I erkent België pas in 1839. De Belgische afscheiding is de reden dat koning Willem I in 1840 afstand doet van de troon ten gunste van zijn zoon Willem II.

Er is nog een reden voor Willem I om af te treden. In 1837 is Wilhelmina overleden en hij wil graag trouwen met haar hofdame, Henriëtte d’Oultremont, die niet van adel is en katholiek.

Nadat koning Willem I is afgestreden vertrekt hij naar Berlijn en trekt in bij zijn dochter Marianne. Daar trouwt hij ook met Henriëtte. In 1843 zakt hij in elkaar en overlijdt. Hij laat zijn familie en de Nederlandse staat een flink fortuin na.

Vier generaties

Willem I was bij zijn overlijden al overgrootvader van de zoon van Willem III. Deze overleed voordat hij de troon besteeg. Na de geboorte van zijn tweede achterkleinkind overleed Willem I in 1843.

Maarten van Rossem over koning Willem I

Boudewijn I op een biljet van 20 Belgische francs - cc
Koning Boudewijn I van België regeerde van 1951 tot 1993. Omdat Boudewijn…
Johanna van Castilië, beter bekend als 'Johanna de Waanzinnige'
Als eind vijftiende eeuw een prinses op vijftienjarige leeftijd een barre zeetocht…

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Meer van dit soort berichten? Like ons dan!

Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier