Replica van het VOC-spiegelretourschip Batavia, een vroeg-zeventiende-eeuws schip
Replica van het VOC-spiegelretourschip Batavia, een vroeg-zeventiende-eeuws schip (CC BY-SA 4.0 - S.J. de Waard - wiki)

3,8 miljoen euro voor digitalisering VOC-archieven

//

Geschiedenisinstituut Huygens ING ontvangt 3,8 miljoen subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor de digitale ontsluiting van het UNESCO-archief van de VOC. Het instituut werkt daarbij samen met de Vrije Universiteit, het Nationaal Archief, het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en het KNAW Humanities Cluster.

Het UNESCO Memory of the World-archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), bestaande uit ongeveer vijfentwintig miljoen pagina’s, biedt niet alleen inzicht in het reilen en zeilen van de VOC, maar geeft ook een beeld van de interacties tussen Europese en niet-Europese partijen in Azië in de zeventiende en achttiende eeuw. Momenteel is het nog een grote uitdaging om onderzoek te doen naar deze immense verzameling handgeschreven documenten. De miljoenensubsidie, die onderdeel uitmaakt van het zogeheten GLOBALISE-project, moet dergelijk onderzoek een stuk eenvoudiger maken.

In de periode 2021-2026 wordt een digitale wetenschappelijke infrastructuur ontwikkeld die de belangrijkste reeks VOC-rapporten voor geavanceerde nieuwe onderzoeksmethoden ontsluit. Het project wordt geleid door Matthias van Rossum (IISG), die eerder onder meer meewerkte aan de publicatie De slavernij in Oost en West. Het Amsterdam-onderzoek. Hij stelt dat dankzij de online infrastructuur straks ook het brede publiek kan worden betrokken bij deze “veelzijdige en hevig bediscussieerde periode van de Nederlandse overzeese geschiedenis”. Van Rossum:

“De VOC heeft zeer gedetailleerde archieven aangelegd over grote delen van de wereld die informatie geven over bijvoorbeeld mensen, culturen, handel, grondstoffen en politiek. Het is wereldwijd één van de grootste archieven met het meeste informatie over dit deel van de geschiedenis voor de grote delen van de wereld waar zij actief was. Het gaat om een gebied van India tot China, van Zuid-Afrika tot het Midden-Oosten, en van Indonesië tot Japan.

Momenteel zijn de mogelijkheden om onderzoek te doen met deze archieven beperkt. De teksten zijn in het oud-Nederlands opgesteld en veel landen, steden en gebeurtenissen zijn in de loop der tijd van naam veranderd. Dit project gaat deze barrières opheffen, zodat onderzoekers van waar ook ter wereld vanachter hun bureau dit belangrijke archief diepgaand kunnen onderzoeken.”

De historicus denkt dat het project nieuw onderzoek zal versnellen en tot nieuwe inzichten zal leiden, onder meer over de impact van de vroege koloniale geschiedenis, de geschiedenis van slavernij en slavenhandel en ook de verspreiding van religies en culturele uitwisseling.

Ook interessant: Het ‘grote verhaal’ van de VOC
Rubriek: De VOC en de Gouden Eeuw
Overzicht van boeken over de geschiedenis van de VOC