De Raad van Beroerten (De Bloedraad)

Conseil des Troubles

In 1567 stelde de hertog van Alva in de Nederlanden een bijzonder gerechtshof in: de Raad van Beroerten (Conseil des Troubles). Deze rechtbank moest personen die hadden deelgenomen aan de Beeldenstorm, of op een andere manier sympathiseerden met de Opstand, berechten.

In de Nederlanden kwam het gerechtshof al snel bekend te staan als de Bloedraad, omdat er een groot aantal doodvonnissen werd uitgesproken. De hertog van Alva, door Filips II na de Beeldenstorm aangesteld als landvoogd, probeerde met de raad zo snel mogelijk orde op zaken te stellen in de opstandige gewesten. Vanwege zijn harde optreden kwam hij bekend te staan als de ijzeren hertog.

De onthoofding Egmont en Horne in 1568
De onthoofding Egmont en Horne in 1568
Alva’s Raad van Beroerten veroordeelde tussen de 6.000 en 8.000 protestanten. Ongeveer 1.100 daarvan kregen de doodstraf opgelegd en 11.136 veroordeelden werden verbannen, steeds met verbeurdverklaring van alle bezittingen. Volgens een (vermoedelijk apocrief) verhaal sliep een van de leden van de raad altijd. Zodra hij wakker gemaakt werd om een vonnis te vellen over een bepaald persoon, zei hij steevast:

‘Naar de galg!’

Het optreden van de rechtbank was hard en dat leidde ertoe er al snel allerlei verhalen rondgingen waarin het publiek de verbeelding de vrije loop liet. De slachtofferaantallen maar ook methoden van de Bloedraad werden hierin flink overdreven.

- advertentie -

De graven Van Egmont en Van Horne

Tot de bekendste slachtoffers behoren Lamoraal van Egmont, graaf van Egmont en Filips van Montmorency, graaf van Horne. Beide heren werden op 5 juni 1568 onthoofd in Brussel. Deze terechtstelling wordt vaak beschouwd als het moment waarop de gewapende Nederlandse Opstand definitief begon. Hun dood leidde tot grote protesten onder de bevolking. Willem van Oranje was al eerder het gebied ontvlucht, anders was hij vermoedelijk ook terechtgesteld door de Raad van Beroerten.

Na het vertrek van de hertog van Alva uit de Nederlanden in 1573 werden er geen doodvonnissen meer uitgesproken. Op 14 mei 1576 hief de Raad van State de Raad van Beroerten officieel op.

Meer Tachtigjarige Oorlog
Meer Vaderlandse geschiedenis
Boek: De Opstand in de Nederlanden (1568-1648)

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

1001 vrouwen in de 20ste eeuw - Els Kloek Napoleon - De man achter de mythe (Adam Zamoyski) De rechtvaardigen - Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde (Jan Brokken) Reconquista - Miquel Bulnes Leonardo da Vinci - Sprekende gezichten De bokser - 
Het leven van Max Moszkowicz (Biografie) 80 jaar oorlog - Gijs van der Ham / NTR Het goede leven - Annegreet van Bergen Hitlers Derde Rijk in 100 voorwerpen - Roger Moorhouse De Zonnekoning - Glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op de Beeck)
Gelijk naar geschiedenisboeken over: