‘Tales from Shakespeare’ in Art Nouveau band

Een bandzetter of vliegende band is een gebonden boek, waarbij het boekblok in de band ‘gehangen’ of ‘gezet’ is. In het begin waren dit papieren of kartonnen bandjes met een eenvoudig titelschildje op de rug, maar gaandeweg werden deze uitgeversbanden steeds uitbundiger versierd. Het publiek moest verleid worden tot kopen.

De luiaard van de Stadhouder

De dierentuin van Willem V bevond zich in Den Haag, op het landgoed Het kleine Loo aan de Bezuidenhoutseweg. De beroemdste bewoners waren vermoedelijk Hans en Parkie, twee Indische olifanten die al snel naar het Loo bij Apeldoorn en uiteindelijk in 1795 door de Fransen naar Parijs werden overgebracht.

Boek van de maand: Een ligt schijnende in duystere plaatsen

Een radicaal verboden boek De filosoof en vrijdenker Adriaan Koerbagh (1633-1669) publiceerde in 1668 Een ligt schijnende in duystere plaatsen, een betoog vóór de rede en tegen allerlei dogma’s van de (gereformeerde) kerk. Het boek werd onmiddellijk in beslag genomen en bijna de gehele oplage werd vernietigd. Koerbagh bewoog zich

Miniatuurhandschrift met 48 wonderen, ca. 1540

Boek van de Maand De boekdrukkunst was al bijna een eeuw oud toen dit piepkleine Italiaanse handschriftje gemaakt werd. Het dateert van ongeveer 1540 en bevat beschrijvingen van 48 wonderen die worden toegeschreven aan de heilige Antonio Manzoni, bijgenaamd Il Pellegrino (‘de pelgrim’). Over zijn leven is zo goed als

Boek van de maand: Historia scholastica, 1473

Dit is het colofon van het eerste in Nederland gedrukte boek waarin een datum vermeld staat. Het is een uitgave van de Historia scholastica van Petrus Comestor die in 1473 in Utrecht gedrukt werd. De theoloog Petrus Comestor ( ca.1100-1179) was leraar aan de kathedraalschool van de Notre Dame in Parijs.

Boek van de Maand: Ode to a grand staircase

Vanaf de jaren zestig bestaat in de Verenigde Staten een apart soort kunstenaarsboek, het artists’ book. Vaak is dat goedkoop en in grote oplage gedrukt en is het verwant aan pop-art of fluxus (twee kunststromingen). Daarnaast bestaan er meer traditionele private presses, die al sinds 1900 (onder invloed van William

Boek van de Maand: Getijden- en gebedenboek (1438)

Handschrift op perkament Op 24 maart 1800 kocht Willem Hendrik baron van Westreenen van Tiellandt uit de collectie van Cornelis Ploos van Amstel enkele drukken en handschriften. Nummer 38 heeft in de veilingcatalogus van de Weduwe Doll een zeer summiere omschrijving: “Een Evangelieboek. Defect.”

Boek van de Maand: Getijdenboek uit 1498

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (december) Vanaf ca. 1490 werden door enkele ondernemende drukkers in Frankrijk en met name in Parijs getijdenboeken gedrukt. Zeker tot 1530 werd het getijdenboek een regelrechte bestseller, met een aantal drukkers die zich in dit genre specialiseerden. Naast de ´gewone´ papieren exemplaren werden er

John F. Kennedy’s inaugurale rede

Achille (“Archie”) St. Onge (1913-1978) werkte fulltime voor een enveloppenfabriek in Worcester (Massachusetts, USA). In bibliofiele kringen werd hij bekend met de 46 zeer verzorgde miniatuurboeken die hij tussen 1935 en 1977 uitgaf. St. Onge publiceerde literaire teksten van schrijvers als Thoreau, Swinburne en O´Neill, historische klassiekers als Magna Charta

Boek van de Maand: Gerestaureerde incunabel uit 1497

In 1908 meldde de Belgische verzamelaar V.A. de la Montagne dat hij een exemplaar had gekocht van een tot dan toe een onbekende druk van de Leidse drukker Hugo Janszoon van Woerden. Het boekje, dat ‘in wandalen handen was geweest’, was zwaar gehavend: sommige bladen ontbraken volledig, andere verkeerden in

Boek van de Maand: Fragment Latijnse bijbel

In 1762 verbood het hooggerechtshof van Parijs de jezuïetenorde binnen zijn gebied. De goederen van de orde werden in beslag genomen en voor een deel te gelde gemaakt. Voor de boeken en handschriften van het Collège de Clermont, het jezuïetencollege in Parijs, werden veilingcatalogi gemaakt, die over heel Europa werden

Boek van de maand: Examenvrees en andere angsten

Van Veronica Schäpers, een van de meest gerenommeerde Duitse boekkunstenaars van dit moment, kocht Museum Meermanno onlangs het boek Sichere Anleitung zum Bestehen jeder Universitätsaufnahmeprüfung im Fach Japanisch. De tekst van de Japanse schrijver Shimizu Yoshinori handelt over de toelatingsexamens van Japanse universiteiten, waarbij het niet zozeer gaat om het

Hoogtepunt van de Venetiaanse drukkunst

‘In somnium Scipionis’ Tot 1462 werd de boekdrukkunst vrijwel uitsluitend in Mainz beoefend. In dat jaar bracht oorlog een economische malaise over de stad, waardoor de drukkers elders een goed heenkomen zochten. Daarmee introduceerden zij de nieuwe techniek elders in Duitsland en in het buitenland. In 1469 vestigden de eerste

Boek van de Maand: Drukproef Piet Zwart (ca. 1930)

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (mei) Omstreeks 1930 besloot Drukkerij Trio een relatiegeschenk te maken om ‘bekendheid te geven aan het vele, dat Drukkerij Trio vermag’. In de jaren daarvoor had deze Haagse drukkerij naam gemaakt met drukwerk dat mede was opgevallen door de gewaagde en vernieuwende vormgeving van

Programmaboekje van de inhuldiging van koning Willem II in 1840

“Verklaring van het plan der Nieuwe Kerk te Amsterdam, ter gelegenheid der Plegtige inhuldiging van Z.M. den koning, Willem II. Met aanwijzing van den tijd en de deur, welke men dient in acht te nemen, om tot de zitplaatsen te geraken, waarvoor men Toegang-Billetten ontvangen heeft. Benevens het Programma der

Liber Sextus van paus Bonifatius VIII

Bonifatius VIII (Benedetto Gaetani) was de opvolger van de eerste paus in de geschiedenis die aftrad. Hij werd gekozen tot paus in 1294. Hij was jurist en geleerde en stichtte de universiteit van Rome en herstichtte de Vaticaanse Bibliotheek en het Vaticaans Archief. Bonifatius VIII was een wereldse en zeer

Vastenavondgeschrift, 16de eeuw

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (februari) Dit is waarschijnlijk het zotste handschrift in Museum Meermanno. Het is een draaiboek voor een Vastenavondviering, de afsluiting van de carnavalsperiode en de feestelijke vooravond van veertig dagen vasten. Dit anonieme werk werd in ca. 1550 in (de omgeving van) Jutphaas gemaakt voor

Industriële boekbanden: de collectie Struik

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (januari) Tot en met de achttiende eeuw verscheen een boek in principe ongebonden. Je kocht bij de uitgever of drukker een stapel losse vellen en ging daarmee naar de binder om die naar eigen smaak, en op eigen kosten, te laten inbinden. Nadat het