/

Boek van de maand: Historia scholastica, 1473

Dit is het colofon van het eerste in Nederland gedrukte boek waarin een datum vermeld staat. Het is een uitgave van de Historia scholastica van Petrus Comestor die in 1473 in Utrecht gedrukt werd. De theoloog Petrus Comestor ( ca.1100-1179) was leraar aan de kathedraalschool van de Notre Dame in Parijs. De Historia scholastica is zijn belangrijkste werk. In het boek

Boek van de Maand: Ode to a grand staircase

Vanaf de jaren zestig bestaat in de Verenigde Staten een apart soort kunstenaarsboek, het artists’ book. Vaak is dat goedkoop en in grote oplage gedrukt en is het verwant aan pop-art of fluxus (twee kunststromingen). Daarnaast bestaan er meer traditionele private presses, die al sinds 1900 (onder invloed van William Morris en anderen) mooie boeken maken.

//

Boek van de Maand: Getijdenboek uit 1498

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (december) Vanaf ca. 1490 werden door enkele ondernemende drukkers in Frankrijk en met name in Parijs getijdenboeken gedrukt. Zeker tot 1530 werd het getijdenboek een regelrechte bestseller, met een aantal drukkers die zich in dit genre specialiseerden. Naast de ´gewone´ papieren exemplaren werden er voor de luxemarkt ook exemplaren op perkament gedrukt. Philippe Pigouchet

/

John F. Kennedy’s inaugurale rede

Achille (“Archie”) St. Onge (1913-1978) werkte fulltime voor een enveloppenfabriek in Worcester (Massachusetts, USA). In bibliofiele kringen werd hij bekend met de 46 zeer verzorgde miniatuurboeken die hij tussen 1935 en 1977 uitgaf. St. Onge publiceerde literaire teksten van schrijvers als Thoreau, Swinburne en O´Neill, historische klassiekers als Magna Charta en The Declaration of Independence en Inaugural Adresses van zes

Boek van de Maand: Fragment Latijnse bijbel

In 1762 verbood het hooggerechtshof van Parijs de jezuïetenorde binnen zijn gebied. De goederen van de orde werden in beslag genomen en voor een deel te gelde gemaakt. Voor de boeken en handschriften van het Collège de Clermont, het jezuïetencollege in Parijs, werden veilingcatalogi gemaakt, die over heel Europa werden verspreid.

/

Boek van de maand: Examenvrees en andere angsten

Van Veronica Schäpers, een van de meest gerenommeerde Duitse boekkunstenaars van dit moment, kocht Museum Meermanno onlangs het boek Sichere Anleitung zum Bestehen jeder Universitätsaufnahmeprüfung im Fach Japanisch. De tekst van de Japanse schrijver Shimizu Yoshinori handelt over de toelatingsexamens van Japanse universiteiten, waarbij het niet zozeer gaat om het testen van kennis en inzicht van de taal, maar meer

Hoogtepunt van de Venetiaanse drukkunst

‘In somnium Scipionis’ Tot 1462 werd de boekdrukkunst vrijwel uitsluitend in Mainz beoefend. In dat jaar bracht oorlog een economische malaise over de stad, waardoor de drukkers elders een goed heenkomen zochten. Daarmee introduceerden zij de nieuwe techniek elders in Duitsland en in het buitenland. In 1469 vestigden de eerste Duitse drukkers zich in Venetië, een jaar later gevolgd door

Boek van de Maand: Drukproef Piet Zwart (ca. 1930)

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (mei) Omstreeks 1930 besloot Drukkerij Trio een relatiegeschenk te maken om ‘bekendheid te geven aan het vele, dat Drukkerij Trio vermag’. In de jaren daarvoor had deze Haagse drukkerij naam gemaakt met drukwerk dat mede was opgevallen door de gewaagde en vernieuwende vormgeving van Piet Zwart (1885-1977). Zwart, die indertijd op een architectenbureau werkte,

/

Liber Sextus van paus Bonifatius VIII

Bonifatius VIII (Benedetto Gaetani) was de opvolger van de eerste paus in de geschiedenis die aftrad. Hij werd gekozen tot paus in 1294. Hij was jurist en geleerde en stichtte de universiteit van Rome en herstichtte de Vaticaanse Bibliotheek en het Vaticaans Archief. Bonifatius VIII was een wereldse en zeer ambitieuze jonge paus van begin zestig, die zich inzette om

Vastenavondgeschrift, 16de eeuw

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (februari) Dit is waarschijnlijk het zotste handschrift in Museum Meermanno. Het is een draaiboek voor een Vastenavondviering, de afsluiting van de carnavalsperiode en de feestelijke vooravond van veertig dagen vasten. Dit anonieme werk werd in ca. 1550 in (de omgeving van) Jutphaas gemaakt voor de plaatselijke carnavalsviering. In dit handschrift gaat het, zoals bij

Industriële boekbanden: de collectie Struik

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (januari) Tot en met de achttiende eeuw verscheen een boek in principe ongebonden. Je kocht bij de uitgever of drukker een stapel losse vellen en ging daarmee naar de binder om die naar eigen smaak, en op eigen kosten, te laten inbinden. Nadat het boek was gebonden werd de band met de hand voorzien

Romano Hänni: experimentele typografie op keukenrol

Wanneer zijn werkzaamheden als vormgever het toelaten, maakt de Zwitser Romano Hänni (Basel, *1956) experimentele typografie in hoogdruk. Deze techniek biedt hem, in tegenstelling tot de computer, de mogelijkheid om ‘met al zijn zintuigen gelijktijdig’ te werken. Vaak hebben zijn boeken een sociaal of politiek thema. De aanzet tot Gnadenlos hinrichten. Freundlich begnadigen | Merciless Execution. Friendly Pardon was een

Het Ornaprentenboek

Op een keer trok ik een kast met een groot, weinig gebruikt corps open en wat zie ik daar? Een man met een bolhoed op. Aan het woord is Henk van Otterloo, indertijd notaris en margedrukker. Hij richt zich tot ‘zijn knechtje’ Ton van Zuilen, een pseudoniem van de Utrechtse kunstenaar J.H. Moesman. ‘Nou maar Ton daar zijn die ornamentjes