Fridtjof Nansen, zoöloog en ontdekkingsreiziger

Winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede (1922)

Noorse zoöloog en ontdekkingsreiziger. Ontving in 1922 de Nobelprijs voor de Vrede vanwege zijn inzet als functionaris van de Volkenbond voor het lot van krijgsgevangen en vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Fridtjof Wedel-Jarlsberg Nansen wordt op 10 oktober 1861 geboren in het bij Oslo gelegen plaatsje Hof Mellon-Froen. Al op 21-jarige leeftijd maakt hij een reis naar ‘koud gebied’. Aan boord van een walvisvaarder reist de jonge Noor dan naar het eiland Jan Mayen in de Groenlandzee.

‘Vooruit’

In 1888 is hij, samen met de Noorse meteoroloog en Harald Sverdrup, de eerste die over het 3.000 meter hoge ijsmassief van Groenland oost naar west trekt. Hierna ontwikkelt Fridtjof Nansen een andere missie. Hij wil de eerste zijn die de geografische noordpool bereikt. Op kosten van de Noorse regering ontwikkelt scheepsbouwer Colin Archer een schip dat hem moet helpen in zijn reis naar de noordpool. Het schip krijgt de naam Fram (Noors voor ‘vooruit’).

Fridtjof Nansen begint op 24 juli 1893 aan zijn missie. Achter de Fram varen maar liefst acht reddingsboten die te hulp moeten schieten in geval van schipbreuk. Nansen en zijn bemanning passeren met de Fram de Noordkaap en steken de Barentszee en het Karameer over. Hierna bereikt het schip Kaap Tjseljoeskin. In de buurt van dit Siberische voorgebergte wordt het schip, op 25 september 1893, ingesloten door het ijs. De ijsmassa voert het schip hierna mee waardoor de bemanning uiteindelijk Franz Jozefland bereikt. Hier gaan de expeditieleden op 14 maart 1895 aan land. Onder hen overigens ook Hjalmar Johansen, dan een van de bekendste turners van Noorwegen. Enkele jaren later (1910) zal hij ook deelnemen aan de expeditie van landgenoot Roald Amundsen naar Antarctica.

- advertentie -


Het schip van Fridtjof Nansen, de Fram, gevangen in het ijs

86º 12′ noorderbreedte

Russische postzegel met daarop de beeltenis van Nansen en diens schip

Met behulp van onder meer sledes, sledehonden en kayaks proberen de expeditieleden hierna de geografische noordpool te bereiken. Ze komen tot 86º 12′ noorderbreedte, maar moeten dan terugkeren. Hoewel ze iet slaagden in hun missie, was er toch enig succes. Tot die tijd was er nog nooit iemand zo dicht bij de noordpool gekomen. In eigen land worden de expeditieleden dan ook als helden onthaald.

Na deze poging betreed Fridtjof Nansen het noordelijke ijs niet meer. Hij gaat zich inzetten voor het lot van krijgsgevangenen en vluchtelingen en krijgt een hoge functie in de Volkenbond. In 1922 wordt tijdens het Geneefs Volkenbondsverdrag het zogenaamde Nansen-paspoort ingesteld, een paspoort bedoeld voor vluchtelingen zonder documenten. Datzelfde jaar ontvangt Nansen voor zijn inspanningen de Nobelprijs voor de Vrede.

Fridtjof Nansen overlijdt op 13 mei 1930 op 68-jarige leeftijd in de Noorse stad Lysaker.

William_Clark_painting cc/ lupo
Amerikaanse ontdekkingsreiziger die samen met Meriwether Lewis de zogenaamde Lewis en Clark…
Brits conservatief politicus en premier van Groot-Brittannië juli 1902 tot en met…

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier