Markestelsel / markerecht

De termen markestelsel en markerecht zijn afkomstig uit de Nederlandse geschiedenis van de Middeleeuwen. Wat was het markestelsel precies? En waar en wanneer heeft dit stelsel in Nederland bestaan?

Het Gronings Ontzet en Bommen Berend (1672)

De stad Groningen wordt in 1672 aangevallen door de bisschop van Münster, Bernhard von Galen ofwel ‘Bommen Berend’. Op 28 augustus ziet die zich genoodzaakt om zich terug te trekken. Het Gronings Ontzet wordt nog altijd met een groot feest herdacht in Groningen, met onder meer vuurwerk en een kermis.

Een beknopte geschiedenis van de pizza

De pizza is een Italiaans gerecht, dat bij veel mensen in de smaak valt. Maar hoe oud is dit Italiaanse gerecht eigenlijk? Waar komt de pizza vandaan en hoe zijn we in Nederland in aanraking gekomen met dit belegde bakbrood?

Hoe de SD afrekende met de bende van Oldekerk

In de nazomer van 1944 werd de Groningse regio Oldekerk geplaagd door een serie gewapende roofovervallen op welgestelde landbouwers en veehouders. De overvallers deden zich voor als Landwachters of Grüne Polizei.

RUG digitaliseert 100.000 objecten uit haar academisch erfgoed

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) digitaliseert een omvangrijk deel van haar academisch erfgoed. Doel van het project ‘Spotlight’ is om meer dan 100.000 verschillende objecten online toegankelijk te maken: van de eerste boeken van de Universiteitsbibliotheek (UB) uit de vijftiende en zestiende eeuw, tot de eerste foto’s van hunebedden, het oudste

Ontdekking van een Groninger boer

Dat in de Republiek tegen de pokken werd ingeënt voordat de Engelsman Edward Jenner ontdekte wat deze ziekte inhield, is te danken aan het werk van de Nederlander Geert Reinders. Die had al in 1774 een effectieve methode van enting tegen runderpest ontdekt.

Schatgraven in Gronings afval

In Groningen werd in de middeleeuwen huiselijk afval op het eigen erf gedumpt. Op straat, waar ook vee los rondliep, hoopte zwerfafval zich op en bleef liggen. Daardoor steeg de stad in een paar eeuwen tijd tenminste twee meter.

De Groninger Ziekte (1826)

De Groninger Ziekte van 1826 is – samen met cholera en de Spaanse Griep – een van de ergste epidemieën die het noorden van Nederland ooit getroffen heeft. Met name de stad en provincie kregen veel te verduren.

De aanslag op Hitler en Mussolini die nooit plaatsvond

De Italiaan Ranuccio Bianchi Bandinelli (1900-1975), een van de belangrijkste archeologen van de twintigste eeuw, werd bij het grote publiek vooral bekend als de gids die in 1938 Adolf Hitler en Benito Mussolini rondleidde langs antieke monumenten en kunstschatten in Rome en Florence.

‘Potdomme, die dijk moet er komme’

Misschien is het lege landschap van Noord-Nederland wel op zijn mooist, nu er half december even sneeuw ligt op de winterse akkers. Hier aan ’s lands einde bepalen zo’n 500 wierden (Groningen) en terpen (Friesland) op veel plekken nog steeds het beeld.

Het Peerd van Ome Loeks – Symbool van Groningen

Het Peerd van Ome Loeks is afkomstig uit een Gronings liedje uit circa 1900. Het wordt gezongen op dezelfde melodie als het sinterklaas-liedje Daar wordt aan de deur geklopt. Over de identiteit van de Ome Loeksuit het Groningse lied bestaat onduidelijkheid. Mogelijke kandidaten zijn Loeks Kuiter uit Kiel-Windeweer, Loeks Hansen

Volkslied van Groningen – Het ‘Grönnens Laid’

Het volkslied van Groningen is het in 1919 geschreven ‘Grönnens Laid’, ook wel bekend als “Van Lauwerszee tot Dollard tou” (de eerste regel van het lied). Het is het enige provinciale volkslied dat officieel in het dialect geschreven is.

Een oude Groninger (met wat kwaaltjes)

De Friezen spreken van terpen, de Groningers hebben het over wierden, de Duitsers kennen Warften en de Denen værfter, maar ze bedoelen allemaal dezelfde heuvels waarop de bewoners van het antieke kustlandschap hun boerderijen bouwden. Archeologen dateren de oudste woonheuvels rond 500 v.Chr. en vermoedelijk zijn ze eigenlijk bij toeval

Ranja met een rietje – Een Groningse uitvinding

Limonadesiroop die aangelengd wordt met water noemen we doorgaans ‘ranja’. Vrij onbekend is dat ‘ranja’ eigenlijk een merknaam is. Begin jaren twintig van de vorige eeuw werd het drankje voor het eerst gemaakt door David Polak, van de Groningse CP-fabriek.

Stereofotografie – Een optische illusie

Kijken in 3D, dat is toch iets heel moderns? Al in 1855 verwonderde Nederland zich voor het eerst over stereofotografie tijdens de tentoonstelling Photographische en helioscopische afbeeldingen in Amsterdam. Voor het eerst zien bezoekers de Alpen of Parijs in het ‘echt’ – er gaat een wereld voor ze open. De

De bevrijding van Groningen (april 1945)

De stad Groningen liep tijdens de Tweede Wereldoorlog nauwelijks oorlogsschade op. Tot april 1945. Zo'n zevenduizend Duitsers besloten zich toen te verschansen in de stad. Ze boden er hevig weerstand tegen de oprukkende Canadezen.

Casper Naber, de verzetsstrijder achter de geheime zendpost ‘Beatrix-Met’

‘Clou’, het Franse woord voor nagel of spijker. Dat is de schuilnaam van verzetsstrijder Casper Naber (16 maart 1906 – 11 november 1944) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was eigenaar van een winkelpand aan de Gelkingestraat in Groningen, waar gereedschappen en ijzerwaren werden verkocht. Tijdens de oorlog maakte Naber deel