De verdwenen perronoverkappingen van Utrecht CS

In 2011 werden de laatste monumentale perronkappen van station Utrecht Centraal gesloopt. De sierlijke ijzerconstructie was het eerste grote project van ir. George van Heukelom (1870-1952), later bekend als architect van De Inktpot, het grootste bakstenen gebouw van Nederland. Het historische verhaal van deze perronkappen is onlangs op een rijtje gezet door Retours, een gratis digitaal magazine over spoorweghistorie, vormgeving en fotografie.

ir. George van Heukelom – Floris Verster (Centraal Museum)

De beroemde perronkappen kwamen in 1894 niet zonder slag of stoot tot stand. Er vielen gewonden en een dode door gebroken steigers en vallend ijzer. De Belgische aannemer had tegen zo’n laag bod ingeschreven dat de werklieden niet betaald konden worden. Er werden achtenveertig mensen ontslagen, waarna er onlusten uitbraken.

De socialistische voorman Pieter Jelles Troelstra woonde in Utrecht tijdens de onlusten rond de overkapping. Hij organiseerde een protestbijeenkomst in grote tenten nabij het station. Kort erna werd de SDAP opgericht.

In tegenstelling tot Den Bosch en Hengelo, waar nog kappen van ir. George van Heukelom staan, zijn de Utrechtse perronkappen nooit tot rijksmonument verklaard. Daarvoor waren ze volgens retours al te zeer gehavend:

- advertentie -

De onttakeling voltrok zich in een periode van 45 jaar. Het begon in 1968 met de aanleg van de stationstraverse. De grootste verminking ontstond in 1987 bij de bouw van de nieuwe stationshal. In 2010-2011 sloopte ProRail de laatste delen, nog maar 20 procent van de oorspronkelijke kappen. Ze zijn vervangen door moderne overkappingen met zonnecellen in het kader van de nieuwe OV-terminal.

Bestek en blauwdruk uit 1893, ondertekend door Van Heukelom – Afb: Retours

Bij de voorgenomen sloop klonk er protest en de gemeente besloot dat de kappen een herbestemming moesten krijgen. Een deel ging naar de Stichting Stoomtrein Goes-Borsele, de rest werd opgeslagen om later als markthal in nieuwbouwwijk Leidsche Rijn te dienen.

De overgebleven perronkappen, januari 2011 – Foto: Arjan den Boer

Ondertussen heeft de Stoomtrein Goes-Borsele geen concrete plannen voor herbouw, omdat dit duur is en er bij de sloop onderdelen verloren zijn gegaan. De in Utrecht bewaarde perronkappen zijn inmiddels wel gerenoveerd. Deze worden komend najaar aan het nieuwe Berlijnplein naast elkaar geplaatst, zodat een markthal van 30 bij 35 meter ontstaat. Dit is slechts zeven procent van het oorspronkelijke oppervlakte.

In het gratis digitale magazine Retours wordt het verhaal van de perronkappen van Utrecht Centraal uitgebreid beschreven. Het artikel is onder meer voorzien van oorspronkelijke bouwtekeningen en veel fotomateriaal en van 360° panoramafoto’s die kort voor en tijdens de sloop zijn gemaakt. Daarnaast toont een interactieve kaart de ontwikkeling van de Utrechtse stationsgebouwen en overkappingen van 1843 tot en met 2016.

Detail van een onlangs gerestaureerde schilderij over de moord op de gebroeders De Witt. Over de lijken heen was een kanon geschilderd. (Haags Historisch Museum)
Het heeft 341 jaar geduurd, maar nu is de moord op 20…
Peter de Grote (1672-1725) – Russische tsaar
Koningin Beatrix zal maandag 8 april samen met de Russische president Vladimir…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Historiek

About Historiek

view all posts

Historiek verbindt actualiteit met geschiedenis en richt zich op een breed publiek. Van geïnteresseerde leek tot professional. Ons motto: "Omdat we ook van gisteren zijn". Meeschrijven? Tips? Mail ons: info@historiek.net



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: