Lid zijn van de blauwe knoop

Wie op oudejaarsnacht te diep in het glaasje heeft gekeken, belooft zichzelf op de eerste januari mogelijk “nooit meer een druppel alcohol te drinken”. Hij of zij wordt dan lid van de blauwe knoop. Waar komt die uitdrukking voor mensen die nooit alcohol drinken of tegen het drinken van alcohol zijn eigenlijk vandaan?

Jenever

Jenever

In de tweede helft van de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw waren er verschillende verenigingen die het gebruik van alcohol wilden ontmoedigden. Drankmisbruik zorgde namelijk voor veel sociale problemen, onder meer bij arbeiders.

Leden van de verenigingen – die jenever en bier zelf uiteraard altijd lieten staan – waren vaak te herkennen aan een blauwe knoop. Deze geheelonthouders werden daarom ook vaak ‘leden van de blauwe knoop’ genoemd.

Matigheid

Enkele voorbeelden van verenigingen en bonden die pleitten voor een alcoholvrije samenleving, waren de Volksbond tegen Drankmisbruik, de Nederlandse Vereniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken en de rooms-katholieke vereniging Sobriëtas (= matigheid). Sommige van deze verenigingen onderhielden zelfs ‘kroegen’ waar geen druppel alcohol geschonken werd.

- advertentie -

Tegenwoordig bestaan dit soort geheelonthoudersverenigingen niet meer, maar de uitdrukking ‘van de blauwe knoop zijn’ wordt nog altijd gebruikt. Bent u al lid?

Lees ook: “Ach vader! Niet meer!”
Lijst van historische uitdrukkingen (en scheldwoorden)
Boek: Mieters! De taal van de jaren vijftig

Bronnen

– onzetaal.nl/taaladvies/advies/van-de-blauwe-knoop-zijn
– http://nl.wikipedia.org/wiki/Geheelonthouding
Nieuwjaarsduik in 2010 - cc
Je moet wel goed gek zijn als je bij een temperatuur van…
In de Amerikaanse geschiedenis neemt de naaister Betsy Ross een bijzondere plaats.…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: