Cartografie: betekenis, geschiedenis en kaarten

Cartografie·Eerste Wereldoorlog·Populair

Satirische kaarten van Europa tijdens de Eerste Wereldoorlog

Satirische tekeningen en spotprenten waren zeer populair tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ze verschenen in kranten en tijdschriften en kregen geregeld ook een plek op ansichtkaarten en…

F. Hogenberg, De inname van Zutphen op 16 november 1572 door Don Fadrique de Toledo. De stad is fantasierijk en in spiegelbeeld afgebeeld. Het leger viel immers niet uit zuiden maar uit het noorden aan, en van de schansen ontbreekt hier elk spoor. De prent bedoelt vooral de kracht van de aanvaller te laten zien. Uit: Nieuwe historische atlas van Zutphen

Boekfragmenten·Cartografie·Populair·Tachtigjarige Oorlog

Het rampjaar van Zutphen (1572)

De plundering en uitmoording van Zutphen na de inname van de stad in november 1572 is in de geschiedschrijving over de Tachtigjarige oorlog een van de…

Viabundus - Screenshot van de routeplanner

Cartografie·Middeleeuwen·Populair

‘Google Maps’ omstreeks 1500

Hoe lang deed men omstreeks 1500 over een reis van Rosmalen naar Breda? Of van Goirle naar Gdansk? Dankzij een nieuw onderzoeksproject is die vraag eenvoudig…

Het eiland Deshima in de baai van Nagasaki met de schepen 'Vasco da Gama' uit Gent en 'Johanna Elisabeth' uit Antwerpen., Keiga Kawahara, ca 1825

Boekbesprekingen·Cartografie

Kaarten om van te smullen

De prachtige kaarten in het net verschenen 'Het grote kaartenboek – vijf eeuwen cartografie' zijn een lust voor het oog. Het boek is ontstaan naar een…

Afrika·Cartografie·Nieuws·Portugal

Oudste zeekaart Afrika mogelijk toch niet gemaakt door Portugezen

Er is ernstige twijfel ontstaan over de heersende opvatting dat de oudst bewaarde kaart van het Afrikaanse continent gemaakt is door Portugese ontdekkingsreizigers in de vijftiende…

Boekbesprekingen·Cartografie

De geschiedenis van België in 100 oude kaarten

‘Ik heb gehoord dat er lieden zijn die niets om kaarten geven,’ schreef Robert Louis Stevenson ooit en hij voegde er aan toe ‘maar ik kan…

Ptolemaios' "Geografie" (Gutenbergmuseum, Mainz)

Cartografie·Oudheid

De wereldkaart van Ptolemaios

Ptolemaios’ Geografie, een fundamenteel werk. Onze reconstructie van de antieke topografie gaat er voor een belangrijk deel op terug. De landkaarten zijn beroemd.…

Detail van de Kaart van de verstedelijking

Cartografie·Digitalisering·Nieuws

Zeventiende-eeuwse verstedelijking op de kaart

Aan de online Kaart van de verstedelijking is recent een nieuwe informatielaag toegevoegd die inzicht in de zeventiende-eeuwse verstedelijking in Nederland. Voor de extra laag is…

Vruchtbare halve maan in het boek van James Henry Breasted, 1916

Cartografie·Landbouw & Agrarische geschiedenis·Prehistorie

Vruchtbare halve maan – Herkomst van het begrip

De term ‘vruchtbare halve maan’, ook wel ‘vruchtbare halvemaan’ of ‘vruchtbare sikkel’ genoemd, valt regelmatig als het over de Prehistorie (de periode voor de uitvinding van…

De herontdekte kaart van Goeree-Overflakkee

Cartografie·Nieuws·Zeeland

Eeuwenoude kaart Goeree-Overflakkee teruggevonden

De bijzondere kaart werd ooit onterecht aangemerkt als duplicaat en verdween daardoor uit beeld. Vermoedelijk belandde hij in de jaren zeventig in een la met dubbele…

Detail van de Leo Belgicus van Claes Jansz. Visscher

Cartografie·Dieren·Populair

Leo Belgicus – De Nederlandse Leeuw

Op veel oude kaarten zijn de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden afgebeeld in de vorm van een leeuw. Dit cartografische beeld staat bekend als de Leo Belgicus,…

Abraham Casembroot, Storm op zee. Gezichten van de haven van Messia, Collectie Rijksmuseum

Cartografie·Maritieme geschiedenis·Museumnieuws

Rampen en reddingen, rituelen en bijgeloof

De zee heeft in de Nederlandse geschiedenis altijd een belangrijke rol gespeeld: ze zorgde voor voedsel en dankzij de zee werd Nederland een belangrijke handelsnatie. Deze…

De hartvormige wereldkaart van Martin Waldseemüller uit 1507, waarop voor het eerst de naam ‘America’ wordt vermeld – voor het zuidelijke deel van het continent.

Amerikaanse geschiedenis·Boekfragmenten·Cartografie·Duitsland·Populair

De Waldseemüller-kaart (1507) en de ‘geboorte’ van Amerika

Op de hartvormige wereldkaart van Martin Waldseemüller uit 1507 werd voor het eerst de naam ‘America’ vermeld – voor het zuidelijke deel van het continent.…

Detail van de 'reuzenkaart' (Regionaal Archief Dordrecht - Jorgen Snoep)

Cartografie·Nieuws

‘Reuzenkaart’ uit 1540 vertelt over verdwenen plaatsen (en zalm)

Na twee jaar onderhoud is een zestiende-eeuwse ‘reuzenkaart’ weer te zien in het Regionaal Archief Dordrecht. De kaart heeft een afmeting van maar liefst 3,75 bij…

Vloerkaarten in de Burgerzaal van het Koninklijk Paleis Amsterdam (Foto: Benning& Gladkova - © Koninklijk Paleis Amsterdam)

Cartografie·Museumnieuws

Paleis op de Dam herbergt grootste kaarten ter wereld

In de vloer van de Burgerzaal, in het hart van het Koninklijk Paleis Amsterdam, zijn drie grote vloerkaarten te vinden. Ze zijn een essentieel onderdeel van…

Gevolgen van de stormvloed van 1825 voor de kop van Overijssel. Ook Friesland, Groningen en Zeeuwse polders werden getroffen.

Boekbesprekingen·Cartografie

Prettig verdwalen op 100 kaarten

Dit boek vertelt de geschiedenis van Nederland aan de hand van honderd bijzondere historische kaarten. Van het oudste bekende Nederlandse kaartje uit 1307 over de bouw…

Boekfragmenten·Cartografie·Middeleeuwen

Zestiende-eeuwse kaart toont handelsnetwerk van de Hanze

Op de Caerte van Oostlant die Cornelis Anthonisz (ca. 1505- ca. 1553) omstreeks 1543 maakte, is een groot deel van het Hanzegebied te zien.…

Boekbesprekingen·Cartografie

De geschiedenis van de cartografie

Onze prehistorische voorouders ondernamen de eerste pogingen om de wereld te beschrijven – op zoek naar een manier om orde te scheppen in een ogenschijnlijk eindeloze…

Cartografie- Pagina 2

Satirische kaarten van Europa tijdens de Eerste Wereldoorlog

Het rampjaar van Zutphen (1572)

‘Google Maps’ omstreeks 1500

Kaarten om van te smullen

Oudste zeekaart Afrika mogelijk toch niet gemaakt door Portugezen

De geschiedenis van België in 100 oude kaarten

De wereldkaart van Ptolemaios

Zeventiende-eeuwse verstedelijking op de kaart

Vruchtbare halve maan – Herkomst van het begrip

Eeuwenoude kaart Goeree-Overflakkee teruggevonden

Leo Belgicus – De Nederlandse Leeuw

Rampen en reddingen, rituelen en bijgeloof

De Waldseemüller-kaart (1507) en de ‘geboorte’ van Amerika

‘Reuzenkaart’ uit 1540 vertelt over verdwenen plaatsen (en zalm)

Paleis op de Dam herbergt grootste kaarten ter wereld

Prettig verdwalen op 100 kaarten

Zestiende-eeuwse kaart toont handelsnetwerk van de Hanze

De geschiedenis van de cartografie

Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief