Eerste Neanderthaler-fossiel gevonden in Nederland (foto’s)

Foto: Erik de Goederen
Foto: Erik de Goederen

In Nederland is voor het eerst het fossiel van een Neanderthaler gevonden. Het schedelfragment is vandaag door minister Plasterk onthuld in het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden.

Het gaat om een schedelfragment van meer dan 40.000 jaar oud met kenmerkende dikke Neanderthaler-wenkbrauwboog. Het RMO spreekt van een “grote aanwinst voor het Nederlands cultureel erfgoed en een mijlpaal voor de Nederlandse archeologie en paleontologie”.

Bekijk de foto’s

Gedurende de IJstijd was de Noordzaa een laagvlakte en geen zee. Er worden geregeld stenen werktuigen van Neanderthalers en grote hoeveelheden fossiele beenderen van mammoeten en andere ijstijddieren opgediept. Het is echter voor het eerst dat wetenschappers er fossielen van Neanderthalers zelf aantroffen.

- advertentie -

Zeeuwse kust
Max Planck Institute for Evolutionary AnthropologyHet schedelfragment werd enkele jaren geleden al gevonden door een amateurpaleontoloog Dick Mol in het afval van een schelpenzuiger. Materiaal werd opgezogen uit het Middeldiep, een gebied in de Noordzee op 15 kilometer voor de Zeeuwse kust. De exacte bodemlocatie van de vondst is niet bekend.

De afgelopen tijd is het fossiel uitgebreid onderzocht door een wetenschappelijk team dat onder leiding stond van het gerenommeerde Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology in Leipzig. Bij dit onderzoek waren enkele medewerkers van de Universiteit Leiden betrokken. Het fossiel is vergeleken met eerder gevonden schedels van Neanderthalers. Hieruit bleek dat het gevonden schedelfragment dat van een jonge mannelijke Neanderthaler is geweest. In het botfragment bevindt zich een kleine holte, volgens de onderzoekers vermoedelijk veroorzaakt door een goedaardige tumor die er waarschijnlijk al vanaf de geboorte zat.

Tentoonstelling
Het bot is tevens onderzocht op chemische samenstelling. Uit dit onderzoek blijkt dat het dieet van de Neanderthaler voornamelijk bestaan heeft uit vlees. De volledige onderzoeksresultaten worden binnenkort gepubliceerd in het tijdschrift ‘Journal of Human Evolution’.

Het schedelfragment is van 16 juni t/m 27 september 2009 te zien in de tentoonstelling ‘Neanderthaler uit de Noordzee’ in het Rijksmuseum van Oudheden. Ook het Natural History Museum in Londen en Museum Boerhaave in Leiden besteden aandacht aan de vondst.

Klik op de foto’s voor een vergroting

Klik hier voor een grotere afbeelding

Het Neanderthaler fossiel in de handen van Luc Amkreutz, conservator Prehistorie van het Rijksmuseum van Oudheden. Het fossiel is meer dan 40.000 jaar oud. Het betreft het eerste fossiel van een Neanderthaler van Nederlands grondgebied. Foto: Erik de Goederen

Klik hier voor een grotere afbeelding

Een hoge resolutie CT-scan van de schedel van de Neanderthaler van La Chapelle-aux-Saints (Frankrijk), met daarin ‘geplakt’ het schedelfragment van de Zeeuwse Banken/het Middeldiep en zijn spiegelbeeld, eveneens in de schedel gemonteerd. Het schedelfragment is tussen de 100.000 en 40.000 jaar oud en is het eerste fossiel van een Neanderthaler van Nederlands grondgebied.
Foto: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Leipzig (D)

Klik hier voor een grotere afbeelding

Een hoge resolutie CT-scan van de schedel van de Neanderthaler van La Chapelle-aux-Saints (Frankrijk), met daarin ‘geplakt’ het schedelfragment van de Zeeuwse Banken/het Middeldiep en zijn spiegelbeeld, eveneens in de schedel gemonteerd. Het schedelfragment is tussen de 100.000 en 40.000 jaar oud en is het eerste fossiel van een Neanderthaler van Nederlands grondgebied.
Foto: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Leipzig (D)

Klik hier voor een grotere afbeelding

Een hoge resolutie CT-scan van de schedel van een van de laatste Neanderthalers in Europa, Saint Césaire (Frankrijk), met daarin gemonteerd het (gespiegelde) fragment van de Zeeuwse Banken/het Middeldiep. Het schedelfragment is tussen de 100.000 en 40.000 jaar oud en is het eerste fossiel van een Neanderthaler van Nederlands grondgebied. Foto: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Leipzig (D)

Klik hier voor een grotere afbeelding

Artist impression van een jongvolwassen Neanderthaler op basis van de fossiele vondst.
© Kennis&Kennis, 2009

Klik hier voor een grotere afbeelding

Het fossiele Neanderthaler schedelfragment van meer dan 40.000 jaar oud. Duidelijk te zien is de karakteristieke dikke wenkbrauwboog. Het betreft het eerste fossiel van een Neanderthaler van Nederlands grondgebied. Foto: Erik de Goederen

Amateur-paleontoloog Dick Mol vertelt bij ‘De Zomer Draait Door’ over zijn vondst:

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Meer van dit soort berichten? Like ons dan!

Gelijk naar geschiedenisboeken over:
Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier