Hildegard van Bingen – “De Sibille van de Rijn”
De middeleeuwse abdis Hildegard van Bingen geldt als een belangrijke mystieke filosoof uit de Middeleeuwen. Ze was tevens erg vaardig op het gebied van muziek, als…
Concordaat – Verdrag tussen de kerk en de staat
Een concordaat is een overeenkomst tussen bepaalde partijen, die in de middeleeuwen ontstaan is. Nog steeds worden er concordaten vastgesteld. Wat is de exacte betekenis van…
150.000 middeleeuwse oorkonden online beschikbaar
Voor de bestudering van de Middeleeuwse geschiedenis zijn oorkonden van groot belang. Zij geven informatie over bestuurlijke zaken of rechtshandelingen, bijvoorbeeld de overdracht van goederen of…
De Grimbergse Oorlogen (1141-1159)
Begin 12e eeuw liepen de spanningen hoog op tussen het adellijke geslacht Berthout en het landgraafschap Brabant. Het conflict leidde tot de Grimbergse Oorlogen.…
Oudfries recht in de Groninger Ommelanden in de 15e en 16e eeuw
In de middeleeuwen maakten ook de Groninger Ommelanden deel uit van het Friese rechtsgebied, dat zich uitstrekte van het Vlie (nu het IJsselmeer) tot aan de…
Mottekasteel – Kasteeltype uit de middeleeuwen
Een mottekasteel is een specifiek kasteeltype uit de tijd van de middeleeuwen. Mottekastelen kwamen in heel Europa voor, van Denemarken, via het Heilige Roomse Rijk tot…
Bourgeoisie (gegoede burgerij) – Betekenis en herkomst
Betekenis en herkomst van bourgeoisie: de rijke en gegoede burgerij. Waar komt de betekenis van dit begrip vandaan? Een korte geschiedenis van de burgerij.…
KB verwerft incunabel over geschiedenis van Troje
Het gaat om een geïllustreerd boek van de priester Raoul Lefèvre getiteld Le receuil des hystoires Troyennes. Het is in 1486 of 1487 in Haarlem gedrukt…
Aderlating (aderlaten), een oude medische techniek
Wie vroeger een kwaal had en naar een barbier of chirurgijn ging, liep het risico wat bloed kwijt te raken. De achtergrond van aderlatingen / aderlaten.…
Chirurgijn – Heelmeesters in Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd
De chirurgijn (ook wel heelmeester) was in de Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd een medisch behandelaar, die zich met name bezighield met uitwendige kwalen.…
Synode van Clermont (1095) – Oproep tot de Eerste Kruistocht
In november 1095 vond de Synode van Clermont plaats. Tijdens deze katholieke kerkvergadering riep paus Urbanus II op tot de Eerste Kruistocht.…
Schout, baljuw, amman, drost, drossaard en schout-bij-nacht
Korte geschiedenis van de schout en zijn rakkers. Welke functie had de schout? SInds de Middeleeuwen was hij een 'politiechef' die de rakkers aanstuurde.…
De dageraad van Holland – Geschiedenis van het graafschap 1100-1300
In de 12e en 13e eeuw bestond het huidige Nederland uit onder andere vier grote vorstendommen: Brabant, Holland (met Zeeland), Gelre en het bisdom Utrecht.…
Floris en Blancefloer – Een ridderroman zonder ridder
Floris en Blancefloer, een ridderroman zonder ridder. Lange tijd moest men niks hebben van dit vreemde ridderverhaal, maar tegenwoordig 'kan' het werk weer.…
Utrechts Psalter – Geïllumineerd handschrift
Het Utrechts Psalter: beroemd geïllumineerd manuscript over 150 psalmen en andere liederen uit de negende eeuw. Vervaardigd in een klooster in Frankrijk.…
Encycliek – Pauselijke rondzendbrief over geloofszaken
Een encycliek is een pauselijke rondzendbrief over geloofszaken of een zedelijk onderwerp. Encyclieken gelden sinds de achttiende eeuw als de meest officiële pauselijke rondzendbrieven over geloofszaken.…
Homo universalis – Betekenis van het begrip
Een ‘homo universalis’, Renaissance-mens of polymath is een kunstenaar die begaafd is op meerdere terreinen. Leonarda da Vinci is het bekendste voorbeeld.…
‘Nobel streven’ beste historische boek van 2018
"Frits van Oostrom weet de Middeleeuwen op een meeslepende manier tot leven te wekken. Een voor de meesten onbekende hoofdfiguur blijkt een ongelooflijk avontuurlijk leven te…
Theophilus van Adana sloot een pact met de duivel, maar kreeg daar nogal spijt van