De dageraad van Holland – Geschiedenis van het graafschap 1100-1300
In de 12e en 13e eeuw bestond het huidige Nederland uit onder andere vier grote vorstendommen: Brabant, Holland (met Zeeland), Gelre en het bisdom Utrecht.…
Floris en Blancefloer – Een ridderroman zonder ridder
Floris en Blancefloer, een ridderroman zonder ridder. Lange tijd moest men niks hebben van dit vreemde ridderverhaal, maar tegenwoordig 'kan' het werk weer.…
Utrechts Psalter – Geïllumineerd handschrift
Het Utrechts Psalter: beroemd geïllumineerd manuscript over 150 psalmen en andere liederen uit de negende eeuw. Vervaardigd in een klooster in Frankrijk.…
Encycliek – Pauselijke rondzendbrief over geloofszaken
Een encycliek is een pauselijke rondzendbrief over geloofszaken of een zedelijk onderwerp. Encyclieken gelden sinds de achttiende eeuw als de meest officiële pauselijke rondzendbrieven over geloofszaken.…
Homo universalis – Betekenis van het begrip
Een ‘homo universalis’, Renaissance-mens of polymath is een kunstenaar die begaafd is op meerdere terreinen. Leonarda da Vinci is het bekendste voorbeeld.…
‘Nobel streven’ beste historische boek van 2018
"Frits van Oostrom weet de Middeleeuwen op een meeslepende manier tot leven te wekken. Een voor de meesten onbekende hoofdfiguur blijkt een ongelooflijk avontuurlijk leven te…
Maliënkolder – beschermend pak voor militairen en ridders
Een maliënkolder was een beschermend pak dat al in de Oudheid bestond en ook veel door ridders in de Middeleeuwen gebruikt werd.…
Orde van de Kousenband – Ridderorde van het Verenigd Koninkrijk
De Orde van de Kousenband, in het Engels 'Order of the Garter', is de hoogste ridderorde van het Verenigd Koninkrijk en een van de oudste Europese…
Hellebaard – Middeleeuws wapen
De hellebaard behoort tot de bekendste wapens uit de Middeleeuwen. Het stokwapen is ook geregeld ceremonieel gebruikt en daarom terug te vinden op veel schilderijen uit…
Achtjarig meisje vindt ruim duizend jaar oud zwaard
In Zweden heeft een achtjarig meisje een zwaard gevonden dat zeker duizend jaar oud is. Het meisje, Saga Vanecek, was met haar ouders op vakantie in…
Slag bij Warns (1345) – Symbool van de Friese vrijheidsstrijd
“Leaver dea as slaef.” Op 26 september 1345 versloegen de Friezen bij Warns een Hollands leger. Die overwinning groeide uit tot symbool van de Friese vrijheidsstrijd.…
Aflaat en aflaathandel – Kwijtschelding van straf
Het fenomeen ‘aflaat’ was een manier om tijdelijke straffen voor zonden af te kopen. Het ging hierbij om zonden die in de biecht waren beleden. Met…
Miniatuur uit werkplaats gebedenboek Maria van Gelre ontdekt
Tijdens wetenschappelijk onderzoek is een tot nu toe onbekende miniatuur gevonden die gemaakt is in dezelfde werkplaats als het beroemde gebedenboek van hertogin Maria van Gelre…
Jaarmarkt in de Middeleeuwen – definitie en betekenis
De jaarmarkt is een typisch fenomeen uit de Middeleeuwen. Een jaarmarkt is een jaarlijks terugkerende markt in een stad en komt in veel Nederlandse steden en…
Asielrecht – Vluchten naar het kerkhof
Bij asielrecht denken we tegenwoordig vooral aan het hedendaagse vreemdelingenrecht voor vluchtelingen. In de Middeleeuwen was er echter ook een asielrecht. Wie in de problemen zat…
Orde van het Gulden Vlies – Ridderorde
Op 10 januari 1430 stelde Filips de Goede, de hertog van Bourgondië, de Orde van het Gulden Vlies (Frans: Ordre de la Toison d’Or) in. Dit…
Sacrament van Niervaert – Een middeleeuws hostiewonder
Het Sacrament van Niervaert vindt zijn oorsprong aan het begin van de vijftiende eeuw. De Brabantse boer Jan Bautoen zou toen tijdens het turfsteken bij Niervaert…
Maria van Gelre – De vrouw achter het beroemde gebedenboek
Marie d’Harcourt, beter bekend als hertogin Maria van Gelre, liet in 1415 een gebedenboek maken dat beschouwd wordt als het belangrijkste in Nederland gemaakte verluchte handschrift…
Brunhilde: de machtigste vrouw van het Merovingische rijk