Te wapen met Van Heutsz, inspirator van Soekarno
‘Een der grootsten is ons ontnomen’, kopte De Telegraaf toen Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936) was overleden. Snouck had een avontuurlijk en rijk leven geleid. Als jonge…
Rijksregent Miklos Horthy als treurig boegbeeld van het Hongarije van Victor Orban
De Hongaarse voormalige leider Miklos Horthy: oorlogsmisdadiger voor de één, icoon voor de ander, zoals voor Victor Orban. In 1993 werd zijn lichaam onder grote publieke…
Gaat in, gaat in gereed, de stoof is heet
Het middeleeuwse openbare badhuis wordt sinds de negentiende eeuw voorgesteld als bordeel, als schouwtoneel van vermeende middeleeuwse losbandigheid en seksualiteit. Fabiola van Dam laat zien dat…
Berlijn als kraamkamer van de moderne popmuziek
In de jaren ’20 stortten muzikanten in de Duitse hoofdstad zich op een heel scala aan vernieuwingen en experimenten. Daarmee zouden ze vanaf de jaren ’70…
Het streven naar een federaal Indonesië
Hoe ervoeren bestuursambtenaren die dekolonisatie? Waren ze in staat om na de vernederende ervaringen tijdens de Japanse bezetting om te schakelen naar nieuwe tijden?…
De schepping volgens Yuval Noah Harari
Een erudiet 'scheppingsverhaal' dat met vaart geschreven is, maar zonder een loopje te nemen met onzekerheden, die voor zo’n lange periode onvermijdelijk opduiken.…
Komisch bedoeld antisemitisme (1830-1930)
Tussen 1830 en 1930 circuleerden in Nederland zo’n honderd verhalen waarin vertellers de draak staken met de Joodse minderheid in vooral Amsterdam.…
Het ommuurde Utrecht in de Middeleeuwen
Als eerste Nederlandse stad startte Utrecht in 1122 met de bouw van haar verdediging. Wat begon als een gracht, vier poorten en enkele natuurstenen torens, veranderde…
‘Wonder en is gheen wonder’
Simon Stevin leefde in een eeuw van omwentelingen: de boekdrukkunst, de scheiding van de Nederlanden, de humanistische inzichten van Vesalius, Mercator, Dodoens … In die context…
‘Veel van mijn kameraden hebben nog hun leven verloren’
“Duitsers durfden niet op te geven uit plichtsbesef, angst voor terreur, zorg om hun vaderland en naasten, of omdat ze geen andere opties zagen.”…
Sterker dan Hitler – Hoe twee jongens Auschwitz overleefden
Hongarije, 1944. De Joodse broertjes Dov en Yitzhak wonen in een klein dorp in de bergen, afgesloten van de wereld en de oorlog die daar woedt.…
‘Elke dag zien wij officieren op krukken’
Het laatste kwart van de zeventiende eeuw staat in de Nederlandse geschiedschrijving bekend als de periode waarin de glans van de Gouden Eeuw er af was.…
Asfalt, files en de fiets – waarom we anders moeten gaan denken over verkeer
“Verkeer is als bloed, wegen zijn aderen, een stolling kan zomaar leiden tot een infarct en dan zijn we doodziek.”…
Vurig gewenst, feestelijk geopend, met stille trom vertrokken
In het laatste kwart van de negentiende eeuw moet er een virus zijn rondgegaan in Nederland: elke vlek, elk dorp, elke regio wilde een eigen lokale…
Een verslavend gepuzzel – de uitdaging van de dendrochronologie
Als je wilt weten hoe oud een boom is, moet je zijn ringen tellen. Maar die jaarringen kunnen je veel meer vertellen dan dat. Dendrochronologie, de…
Beter een nummertje maken dan een nummertje worden
Legendarisch zijn ze, de jaren zestig. De beelden van Woodstock en Provo, de Maagdenhuisbezetting en de studentenopstand in Parijs worden eindeloos herhaald. Met de beatmuziek als…
Waarom wil de regering onze dochters hebben?
Het waargebeurde verhaal van 999 joodse meisjes, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Auschwitz tewerkgesteld werden.…
Hoe nepnieuws Amerika de Tweede Wereldoorlog in trok
In de donkere en bijna om moedeloos van te worden begintijd van de Tweede Wereldoorlog was er maar één optie over: de Verenigde Staten overhalen om…