Pompeius onthoofd, ca. 1510-1514

De getoonde miniatuur (geschilderde voorstelling) maakt deel uit van een royaal versierd handschrift dat meer dan zestig grote miniaturen bevat door de zogenaamde Meester van de Parijse Entries en andere kunstenaars uit het Parijs van de beginjaren van de zestiende eeuw.

De koningin op reis, 1923

Dit ‘Jubileums-prentenboek’ werd in 1923 uitgegeven ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina.

Journael van de wonderlijcke voyagie, 1684 – Olivier van Noort

In 1598 vertrok Olivier van Noort met vier schepen op een reis die tot doel had de westelijke route naar Azië te vinden. Drie jaar later keerde hij terug, met nog maar een schip en een fractie van de oorspronkelijke bemanning. Maar hij was wel de eerste Nederlander die een

Mijnheer Prikkebeen, het eerste Nederlandse stripverhaal (1858)

Mijnheer Prikkebeen wordt algemeen beschouwd als het eerste Nederlandse stripverhaal. Het is een bewerking van een verhaal van de Zwitserse auteur Rodolphe Töpffer (1799-1846), Histoire de Monsieur Cryptogame. Prikkebeen probeert zijn tirannieke zuster Ursula te ontvluchten, maar loopt haar steeds weer tegen het lijf. Als hij schipbreuk lijdt en door

Tweelingband, ca. 1725

Deze zogenaamde ‘tweelingband’ bestaat uit twee ruggen, die één plat gemeen hebben. Dit technische hoogstandje, in combinatie met een zeer uitvoerige decoratie, maken van dit bandje een zeer opmerkelijk stuk. De stempeling is uitgevoerd in zilver dat in de loop der tijd zwart geoxideerd is en bestaat uit diverse ornamenten,

Kroniek van Vlaanderen (ca. 1500-1510)

Expositie Topstukken KB Dit handschrift werd in het begin van de zestiende eeuw geschreven in West-Vlaanderen. Het bevat een bewerking van de Excellente cronike van Vlaenderen van Anthonis de Roovere (ca. 1430-1482). Het boek beschrijft de periode vanaf 621 en is uitgebreid tot met het jaar 1494. De afbeelding toont

Album amicorum van Jacoba Cornelia Bolten (1787-1859)

Deze penseeltekening van een landschap met drie reizigers werd door E. de Man gemaakt in het album amicorum (vriendenboek) van Jacoba Cornelia Bolten. Het is geen gebonden boekje, maar een verzameling losse bijdragen. Anders dan in de achttiende eeuw was het negentiende-eeuwse album in de eerste plaats een vrouwenzaak. Doorgaans

Buiten! Waar de vogels fluiten

Buiten! Waar de vogels fluiten is een zogenaamd fabrieksprentenboek: een goedkoop geproduceerd, in enorme oplage op de markt gebracht prentenboek, waarin doorgaans geen uitgever, drukker of illustrator vermeld staat. De achterkant is vaak bedrukt met reclame.

Jan Huyghen van Linschoten, Itinerario (1596)

Jan Huyghen van Linschoten uit Enkhuizen neemt in 1583 dienst bij de Portugese vloot en verblijft tot 1589 te Goa in Voor-Indie, het huidige India. Na terugkeer werkt hij zijn aantekeningen uit tot een aantal rijk geïllustreerde boeken, waaronder ‘Reys-gheschrift vande navigatien der Portugaloysers in Orienten’ (1595) en de –

Getijdenboek Simon de Varie, 1455

Deze miniatuur uit het getijdenboek van Simon de Varie toont de heilige Christoffel die het Christuskind over de rivier draagt. Volgens de legende was Christoffel een reus die Christus diende door mensen een gevaarlijke rivier over te dragen. Op een dag kwam er een kind dat Christoffel vroeg hem naar

Vroege kleurendruk, 1694-1697

Expositie Topstukken KB Het Admirandorum quadruplex spectaculum (viervoudig schouwspel van wonderen) is een verzameling van 71 gravures van de Nijmeegse kunstenaar Johannes van Call (1656-1722). In vier onderdelen trekken de belangrijkste plaatsen aan de Rijn en Het Loo, Honselaarsdijk, Den Haag en Amsterdam voorbij. De gravures zijn uitgegeven door Petrus

Armenbijbel, 1460-1470

Het hier getoonde boek is een ‘Biblia Pauperum’, een armenbijbel. Deze naam is weliswaar oud, maar onjuist. Armen in de Middeleeuwen konden niet lezen en hadden geen boeken. Begrijpelijk is de naam wel, omdat door het grote aantal illustraties ook ongeletterden het verhaal konden volgen. En ongeletterden waren arm.

De Beatrijs, ca. 1374

Expositie Topstukken KB De non Beatrijs wordt verliefd op een mooie jongeman en verlaat haar klooster. Zeven jaar duurt haar geluk. Ze wordt door haar geliefde in de steek gelaten en leeft zeven jaren in bittere armoede. Daarna besluit ze terug te keren naar het klooster in de hoop daar

Briefwisseling van Abraham Ortelius, 1598

Expositie Topstukken KB De Koninklijke Bibliotheek beheert een grote verzameling brieven van en aan Abraham Ortelius (1527-1598), maker van de wereldatlas Theatrum orbis terrarum uit 1570. Deze brieven laten zien hoe Ortelius informatie verzamelt voor zijn kaarten. Geleerde vrienden uit heel Europa lichten hem in over de ligging van landstreken

Boekband door Daniel Knoderer, 1993

Expositie Topstukken KB De Fransman Daniel Knoderer is een bandkunstenaar die bewust de grenzen van het vak opzoekt. Hij beperkt zich niet tot de traditionele materialen of de veelal rechthoekige vorm van het boek. Knoderer stoort zich ook niet aan het inzicht dat de band, als een product van toegepaste

Atlas Van der Hagen, ca. 1690

Expositie Topstukken KB In de zestiende eeuw worden voor het eerst verzamelingen kaarten, stadsgezichten en historieprenten tot een geheel gebundeld. De aanduiding ‘atlas’ krijgt dit soort verzamelingen pas in de zeventiende eeuw. Deze Atlas Van der Hagen is samengesteld door een verzamelaar.

Catechismus in het Singalees, 1761

Dat de Verenigde Oost-Indische Compagnie niet alleen expedities naar de Oriënt uitrust om er iets te halen, maar ook wel eens probeert er iets bruikbaars te brengen bewijst dit boekje. Het is een onderwijsmethode in de christelijke leer uit gereformeerd perspectief. Uitzonderlijk is dat het op Ceylon in ’s compagnies

‘Kleine gedigten voor kinderen’, 1778 – Hieronymus van Alphen

Hoewel er al eerder boeken voor kinderen zijn geschreven, geldt Kleine gedigten voor kinderen van Hieronymus van Alphen uit 1778 als het eerste echte kinderboek. In de gedichtjes staat de belevingswereld van het kind namelijk centraal, en dat is nieuw. De gedichten van Van Alphen zijn onmiddellijk een groot succes.